กระเป๋าฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง เป้สีส้มพร้อมไฟฉาย ขวดน้ำ ชุดปฐมพยาบาล ตามแนวทาง ปภ.

กระเป๋าฉุกเฉิน คือกระเป๋าที่รวมของจำเป็นไว้ให้คนในบ้านดูแลตัวเองได้ช่วงแรกเมื่อเกิดเหตุไม่คาดคิด กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) แนะนำให้เตรียมให้พอใช้ 72 ชั่วโมง โดยแยกเป็นกระเป๋าอพยพแบบเบากับชุดสำหรับอยู่บ้าน หัวใจสำคัญคือเตรียมไว้ด้วยสติ ไม่ต้องแห่ซื้อหรือกักตุน เพราะหน่วยงานรัฐยืนยันว่าอาหารในประเทศยังเพียงพอ

บทความนี้รวบรวมเช็กลิสต์กระเป๋าฉุกเฉินแบบใช้ได้จริง วิธีจัดกระเป๋าฉุกเฉินสำหรับครอบครัว ราคาและแหล่งซื้อ รวมถึงรอบการตรวจเปลี่ยนของ เพื่อให้ทุกบ้าน ตระหนักแต่ไม่ตระหนก และเตรียมตัวได้อย่างมีเหตุผล

ข้อมูล ณ วันที่ 5 พ.ย. 2569: ข้อเท็จจริงด้านสถานการณ์ ราคา และสินค้าบนชั้นวางในบทความนี้อ้างอิงรายงานข่าวและคำแถลงของหน่วยงานรัฐ ณ วันดังกล่าว สถานการณ์อาจเปลี่ยนแปลงได้ ควรติดตามประกาศจากหน่วยงานทางการอย่างต่อเนื่อง

กระเป๋าฉุกเฉินคืออะไร และทำไมคนถึงแห่ซื้อตอนนี้?

กระเป๋าฉุกเฉินคือชุดของจำเป็นที่จัดเตรียมไว้ล่วงหน้า ให้หยิบใช้หรือคว้าออกจากบ้านได้ทันทีเมื่อเกิดเหตุ ปภ. เรียกชุดนี้ว่า “กระเป๋าต้องรอด” และแนะนำให้เตรียมให้ดูแลตัวเองได้ 72 ชั่วโมง ช่วงนี้คนสนใจมากขึ้นเพราะมีข่าวความขัดแย้งในตะวันออกกลาง แต่หน่วยงานรัฐยืนยันว่ายังไม่มีเหตุให้ตื่นตระหนก

ทำไมต้อง 72 ชั่วโมง

ตัวเลข กระเป๋าฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง คือกรอบเวลาที่ ปภ. แนะนำให้ประชาชนดูแลตัวเองได้ในช่วงแรกของเหตุการณ์ ซึ่งสอดคล้องกับแนวปฏิบัติสากลอย่าง Ready.gov ของหน่วยงาน FEMA สหรัฐฯ ที่ใช้กรอบ 3 วันเช่นกัน แนวคิดคือให้แต่ละบ้านมีของพื้นฐานพอประคองตัวระหว่างรอความช่วยเหลือหรือรอให้สถานการณ์คลี่คลาย

บรรยากาศการซื้อของช่วงนี้

Thai PBS รายงานเมื่อ 5 พ.ย. 2569 ว่าประชาชนในเชียงใหม่ นครสวรรค์ และพิษณุโลก ออกมาซื้อของเตรียมกระเป๋า อาหาร กระดาษชำระ และยาพื้นฐานหมดเร็วที่ตลาดท่าหนิ ขณะที่ผู้ค้ายืนยันว่าไม่ได้ขึ้นราคา ฝั่งขอนแก่น มติชนและ MGR รายงานว่าพาณิชย์จังหวัดลงตรวจห้าง พบยา อาหาร น้ำดื่ม และบะหมี่ยังมีบนชั้น มีเพียงปลากระป๋องยี่ห้อดังที่หมดชั้นและกำลังสั่งเพิ่ม

ด้านภาครัฐ สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) กำลังร่างแนวทางรับมือความเสี่ยงด้านความมั่นคงจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางและภัยไซเบอร์ โดย พล.อ.ชัยภรณ์ ดวงประภา เลขาธิการ สมช. ระบุว่าไทยอยู่ชายขอบวิกฤต ยังไม่เห็นสัญญาณถูกโจมตีโดยตรง อาหารเพียงพอ ไม่ต้องกักตุน และจะตั้งศูนย์ปฏิบัติการเพื่ออัปเดตสถานการณ์ ส่วนนายกรัฐมนตรีอนุทินย้ำว่าไทยเป็นแหล่งอู่ข้าวอู่น้ำ อาหารไม่ขาดแคลน ขอให้ใช้ชีวิตตามปกติ

กระเป๋าฉุกเฉินมีอะไรบ้าง?

ของหลักในกระเป๋าฉุกเฉินมี 5 กลุ่ม ได้แก่ น้ำและอาหาร ยาและชุดปฐมพยาบาล ไฟฉายกับแบตสำรอง เอกสารสำคัญกับเงินสด และเสื้อผ้าเครื่องนอน เลือกให้ครอบคลุมทุกกลุ่มก่อน แล้วค่อยเพิ่มของเฉพาะของแต่ละบ้าน

น้ำดื่มและอาหาร

แนวปฏิบัติทั่วไปแนะนำให้เตรียมน้ำดื่มอย่างน้อย 3 ลิตรต่อคนต่อวัน (FEMA แนะนำราว 1 แกลลอน หรือประมาณ 3.8 ลิตร) ส่วนอาหารให้เลือกแบบแห้งหรือกระป๋องที่ไม่ต้องปรุง พอสำหรับ 3 วัน อย่าลืมที่เปิดกระป๋องถ้าเลือกแบบที่ไม่มีฝาดึง

ยาและชุดปฐมพยาบาล

ชุดปฐมพยาบาลพื้นฐานควรมีติดกระเป๋าเสมอ และที่สำคัญที่สุดคือยาประจำตัวของสมาชิกทุกคน โดยเฉพาะผู้สูงอายุหรือผู้มีโรคประจำตัว ควรจดชื่อยาและขนาดที่ใช้แนบไว้ด้วย เผื่อต้องขอรับยาจากหน่วยแพทย์

ไฟฉาย วิทยุ และแบตสำรอง

ไฟฉายช่วยได้มากเมื่อไฟดับ วิทยุช่วยให้ติดตามประกาศทางการได้แม้สัญญาณมือถือไม่เสถียร ส่วนแบตสำรองไว้ชาร์จโทรศัพท์สำหรับติดต่อคนในครอบครัว ควรชาร์จแบตให้เต็มไว้ล่วงหน้าและเก็บถ่านสำรองแยกไว้

เอกสารสำคัญและเงินสด

สำเนาบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน และเอกสารที่จำเป็น ให้ใส่ถุงกันน้ำก่อนเก็บลงกระเป๋า พร้อมเงินสดจำนวนหนึ่ง เพราะในบางสถานการณ์ระบบชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์อาจใช้งานไม่ได้ชั่วคราว แผนที่กระดาษของพื้นที่ใกล้บ้านก็ควรมีติดไว้

เสื้อผ้าและเครื่องนอน

เตรียมเสื้อผ้าสำรอง ถุงนอนหรือผ้าห่ม และถ้าบ้านมีเด็กเล็กหรือสัตว์เลี้ยง ให้เพิ่มของใช้เฉพาะ เช่น ผ้าอ้อม นม หรืออาหารสัตว์ ตามความจำเป็นของแต่ละบ้าน

รายการ จำนวนต่อคน (สำหรับ 3 วัน) หมายเหตุ
น้ำดื่ม อย่างน้อย 3 ลิตร/วัน รวมราว 9 ลิตร FEMA แนะนำราว 3.8 ลิตร/วัน
อาหารแห้ง/กระป๋อง พอสำหรับ 3 วัน เลือกแบบไม่ต้องปรุง เตรียมที่เปิดกระป๋อง
ยาประจำตัว พอใช้อย่างน้อย 3 วัน จดชื่อยาและขนาดแนบไว้
ชุดปฐมพยาบาล 1 ชุดต่อครอบครัวหรือต่อกระเป๋า ตรวจวันหมดอายุของยาในชุด
ไฟฉาย วิทยุ แบตสำรอง ตามจำนวนกระเป๋า ชาร์จเต็ม เก็บถ่านสำรองแยก
เอกสารสำคัญ + เงินสด สำเนาเอกสารของสมาชิกทุกคน ใส่ถุงกันน้ำ
เสื้อผ้า ถุงนอน/ผ้าห่ม ชุดสำรองเท่าที่จำเป็น เลือกผ้าแห้งเร็ว น้ำหนักเบา
ของใช้เด็ก/สัตว์เลี้ยง ตามความต้องการจริง เฉพาะบ้านที่มีเด็กหรือสัตว์เลี้ยง
แผนที่ 1 ชุดต่อครอบครัว แผนที่กระดาษพื้นที่ใกล้บ้าน

จัดกระเป๋าฉุกเฉินยังไงให้ใช้ได้จริง?

หลักคือแยกเป็น 2 ชุด ชุดแรกเป็นกระเป๋าอพยพที่เบาพอจะสะพายออกจากบ้านได้ทันที ใช้ราว 24 ชั่วโมง ชุดที่สองเป็นชุดสำหรับอยู่บ้านที่เก็บของได้มากกว่าเพื่อให้ครบ 72 ชั่วโมง ทั้งสองชุดควรวางในจุดที่ทุกคนในบ้านรู้และหยิบได้ง่าย

หัวข้อ กระเป๋าอพยพ ชุดสำหรับอยู่บ้าน
เป้าหมาย คว้าออกจากบ้านได้ทันที ดูแลตัวเองในบ้านได้ 72 ชั่วโมง
ระยะเวลาใช้งาน ราว 24 ชั่วโมง 72 ชั่วโมง
น้ำหนัก เบา สะพายเดินได้สะดวก หนักได้ ไม่ต้องเคลื่อนย้าย
ของหลัก น้ำ อาหารพกพา ยาประจำตัว ไฟฉาย แบตสำรอง เอกสาร เงินสด น้ำและอาหารปริมาณมากขึ้น ชุดปฐมพยาบาล วิทยุ เครื่องนอน ของใช้ในบ้าน
จุดเก็บ ใกล้ประตูหรือจุดออกจากบ้าน มุมเก็บของที่แห้งและเข้าถึงง่าย

ปภ. แบ่งของในชุดอยู่บ้านไว้ 6 หมวด แนะนำให้ตรวจรายละเอียดเต็มจากเว็บไซต์ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย โดยตรง เพื่อให้ได้รายการที่ตรงกับคำแนะนำล่าสุด

ขั้นตอนจัดกระเป๋าฉุกเฉินสำหรับครอบครัวแบบง่าย ๆ มีดังนี้

  1. นับสมาชิกในบ้าน รวมเด็ก ผู้สูงอายุ และสัตว์เลี้ยง แล้วคำนวณน้ำและอาหารตามจำนวนคน
  2. จัดกระเป๋าอพยพให้แต่ละคนหรือแต่ละคู่ ทดลองสะพายดูว่าเดินได้สะดวกจริง
  3. จัดชุดอยู่บ้านแยกไว้อีกชุด ใช้กล่องหรือลังที่ปิดฝาได้ กันความชื้น
  4. ติดป้ายรายการของและวันหมดอายุไว้ด้านนอก เพื่อตรวจง่าย
  5. ตกลงจุดนัดพบและช่องทางติดต่อกันของคนในบ้าน เผื่อพลัดหลง

ภัยแต่ละแบบต้องการการเตรียมตัวต่างกัน หากอยู่ในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม อ่านเพิ่มเติมได้ที่ น้ำท่วมภูเก็ต อัปเดตความปลอดภัย และถ้าทำกิจกรรมกลางแจ้งบ่อย ควรรู้วิธีรับมือ ฟ้าผ่ากลางสนาม ต้องทำอย่างไร ไว้ด้วย

กระเป๋าฉุกเฉินราคาเท่าไร ซื้อที่ไหนดี?

ทำได้ทั้งจัดเองจากของที่มีในบ้านและซื้อชุดสำเร็จ Thai PBS รายงานว่าร้านในเชียงใหม่ขายชุดกระเป๋าราคา 350–999 บาท ส่วนในขอนแก่นห้างมีกระเป๋าฉุกเฉินสำหรับ 3 วันวางขายในราคาตามกฎหมาย ข้อสำคัญคือดูรายการของให้ครบ และระวังการขายแพงเกินจริง

จัดเองหรือซื้อชุดสำเร็จ

  • จัดเอง เหมาะกับคนที่มีของในบ้านอยู่แล้ว เลือกของได้ตรงความต้องการ เช่น ยาประจำตัวหรือของใช้เด็ก
  • ซื้อชุดสำเร็จ สะดวกและได้ครบในครั้งเดียว แต่ควรเปิดดูรายการว่ามีของครบกลุ่มหลักหรือไม่ แล้วเติมของเฉพาะของบ้านเพิ่ม

ระวังขายแพงและมิจฉาชีพ

กระทรวงพาณิชย์ระดับจังหวัดย้ำว่า หากพบสินค้าขายแพงผิดปกติให้ร้องเรียนพาณิชย์จังหวัดได้ ช่วงที่คนกังวลมักมีผู้ฉวยโอกาสขายของตุนในราคาสูง หรือหลอกให้โอนเงินซื้อชุดที่ไม่มีอยู่จริง ควรซื้อจากร้านที่ตรวจสอบได้ หลักการเดียวกับ บริจาคให้ปลอดภัย รู้ทันมิจฉาชีพ ใช้ได้กับการซื้อของช่วงตื่นตระหนกเช่นกัน

ต้องกักตุนของไหม?

ไม่จำเป็นต้องกักตุน เลขาธิการ สมช. ระบุว่าอาหารเพียงพอและไม่ต้องกักตุน ขณะที่นายกรัฐมนตรียืนยันว่าอาหารไม่ขาดแคลน การเตรียมกระเป๋าฉุกเฉินให้พอ 72 ชั่วโมงคือการเตรียมพร้อมอย่างพอดี ไม่ใช่การซื้อเก็บจำนวนมาก

สภาหอการค้าแห่งประเทศไทยเตือนว่าการแห่ซื้ออาจกระทบตลาด เมื่อทุกคนซื้อเกินจำเป็นพร้อมกัน ของบนชั้นจะหมดเร็วกว่าปกติ ผลคือคนที่ต้องใช้จริง เช่น ผู้ป่วยที่ต้องซื้อยา อาจหาของไม่ได้ ทางที่ดีคือซื้อเท่าที่บ้านเราใช้จริง และติดตามข่าวจากศูนย์ปฏิบัติการที่ สมช. จะตั้งขึ้น แทนการเชื่อข้อความส่งต่อที่ไม่มีแหล่งที่มา

ควรตรวจและเปลี่ยนของในกระเป๋าฉุกเฉินทุกกี่เดือน?

FEMA แนะนำให้ตรวจของในกระเป๋าอย่างน้อยปีละครั้ง ส่วนคำแนะนำทั่วไปที่ใช้กันแพร่หลายคือตรวจทุก 6 เดือน โดยเฉพาะของที่มีวันหมดอายุ เช่น อาหาร น้ำดื่ม ยา และถ่านไฟฉาย

เทคนิคที่ช่วยให้ไม่ลืมคือผูกการตรวจกระเป๋าไว้กับวันที่จำง่าย เช่น ต้นปีและกลางปี เมื่อตรวจแล้วให้นำอาหารที่ใกล้หมดอายุออกมากินตามปกติแล้วเติมของใหม่แทน วิธีนี้ไม่ทำให้ของเสียเปล่า สิ่งที่ควรเช็กในแต่ละรอบ ได้แก่

  • วันหมดอายุของอาหาร น้ำดื่ม และยา
  • ยาประจำตัวที่อาจเปลี่ยนขนาดหรือชนิดตามคำแนะนำแพทย์
  • ความจุของแบตสำรองและสภาพถ่านไฟฉาย
  • เสื้อผ้าเด็กที่อาจเล็กลงตามวัย
  • สำเนาเอกสารที่อาจมีการเปลี่ยนแปลง

คำถามที่พบบ่อย

กระเป๋าฉุกเฉินต้องเตรียมให้พอใช้กี่วัน?

ปภ. แนะนำให้เตรียมให้ดูแลตัวเองได้ 72 ชั่วโมง หรือ 3 วัน ซึ่งสอดคล้องกับแนวปฏิบัติสากลของ FEMA สหรัฐฯ ส่วนกระเป๋าอพยพแบบเบาจะใช้ได้ราว 24 ชั่วโมง

กระเป๋าอพยพกับชุดสำหรับอยู่บ้านต่างกันอย่างไร?

กระเป๋าอพยพเน้นเบา คว้าออกจากบ้านได้ทันที ใช้ราว 24 ชั่วโมง ส่วนชุดสำหรับอยู่บ้านเก็บของได้มากกว่าเพื่อให้ดูแลตัวเองในบ้านได้ 72 ชั่วโมง ปภ. แบ่งของในชุดอยู่บ้านไว้ 6 หมวด ตรวจรายละเอียดได้ที่เว็บไซต์ ปภ.

ต้องเตรียมน้ำดื่มเท่าไรต่อคน?

แนวปฏิบัติทั่วไปแนะนำอย่างน้อย 3 ลิตรต่อคนต่อวัน ถ้าเตรียม 3 วันจะอยู่ที่ราว 9 ลิตรต่อคน ขณะที่ FEMA แนะนำราว 1 แกลลอนหรือประมาณ 3.8 ลิตรต่อคนต่อวัน

ชุดกระเป๋าฉุกเฉินสำเร็จรูปราคาเท่าไร?

Thai PBS รายงานเมื่อ 5 พ.ย. 2569 ว่าร้านในเชียงใหม่ขายชุดกระเป๋าราคา 350–999 บาท หากพบสินค้าขายแพงผิดปกติ สามารถร้องเรียนพาณิชย์จังหวัดได้

ตอนนี้จำเป็นต้องกักตุนอาหารไหม?

ไม่จำเป็น เลขาธิการ สมช. ระบุว่าอาหารเพียงพอและไม่ต้องกักตุน นายกรัฐมนตรียืนยันว่าอาหารไม่ขาดแคลน ควรเตรียมแค่พอ 72 ชั่วโมงและใช้ชีวิตตามปกติ

ควรเปลี่ยนของในกระเป๋าฉุกเฉินบ่อยแค่ไหน?

FEMA แนะนำให้ตรวจอย่างน้อยปีละครั้ง และคำแนะนำทั่วไปคือตรวจทุก 6 เดือน โดยเฉพาะอาหาร น้ำดื่ม ยา และถ่านไฟฉายที่มีวันหมดอายุ