นักกอล์ฟเยาวชนโดนฟ้าผ่า ฟ้าผ่ากลางสนามต้องทำอย่างไร

ข่าวนักกอล์ฟเยาวชนโดนฟ้าผ่าระหว่างการแข่งขันที่ จ.ฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ทำให้หลายคนหันมาถามว่า ถ้าฟ้าคะนองกลางสนามกีฬากลางแจ้ง เราควรทำอย่างไรจึงจะปลอดภัย คำตอบสั้นที่สุดคือ เมื่อได้ยินเสียงฟ้าร้อง ให้หยุดกิจกรรมแล้วเข้าอาคารมั่นคงหรือรถหลังคาโลหะทันที และรอ 30 นาทีหลังเสียงฟ้าร้องครั้งสุดท้ายจึงออกมา บทความนี้สรุปข่าวตามที่สื่อรายงาน พร้อมคู่มือเอาตัวรอด วิธีช่วยผู้ถูกฟ้าผ่า และสิ่งที่ผู้จัดกับผู้ปกครองควรเตรียม

เกิดอะไรขึ้นกับนักกอล์ฟเยาวชนที่โดนฟ้าผ่าที่ฉะเชิงเทรา?

ตามที่สยามสปอร์ตรายงาน เอยาวรินทร์ ประดับญาติ หรือ “น้องเอย่า” นักกอล์ฟเยาวชนหญิงวัย 15 ปี ถูกฟ้าผ่าระหว่างการแข่งขันกอล์ฟเยาวชนที่สนามกอล์ฟแห่งหนึ่งใน ต.ดอนเกาะกา อ.บางน้ำเปรี้ยว จ.ฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 (ข้อมูล ณ วันที่ 2 พฤศจิกายน 2569)

รายงานระบุว่า น้องเอย่าหมดสติและไม่มีสัญญาณชีพ เจ้าหน้าที่สนามและทีมกู้ภัยช่วยกันทำ CPR จนหัวใจกลับมาเต้น ก่อนนำส่งโรงพยาบาลบางน้ำเปรี้ยว ส่วนแคดดี้อายุ 31 ปีที่อยู่ในเหตุการณ์ได้รับบาดเจ็บสาหัส ต่อมามารดาของน้องเอย่าแจ้งผ่านเฟซบุ๊กว่าบุตรสาวเสียชีวิตแล้ว โดยระบุว่าหัวใจหยุดเต้นตั้งแต่ถูกฟ้าผ่าเป็นเวลาเกือบชั่วโมง ยังไม่มีรายงานเวลาเสียชีวิตที่แน่ชัด

ขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลเปิดเผยเรื่องชื่อสนาม ชื่อรายการแข่งขัน หรือคำชี้แจงจากผู้จัด บทความนี้จึงไม่ตั้งข้อสรุปเรื่องความรับผิดชอบของฝ่ายใด และขอเน้นไปที่ความรู้ด้านความปลอดภัย เพื่อไม่ให้เหตุการณ์ลักษณะนี้เกิดซ้ำกับใครอีก

ไม่ใช่เหตุการณ์แรกในปีนี้

เดลินิวส์รายงานว่า เหตุครั้งนี้ห่างจากอีกเหตุการณ์หนึ่งเพียงราว 2 เดือน เมื่อเดือนสิงหาคม 2569 ซอฟวัน อาแว นักฟุตบอลวัย 24 ปีของ เอฟซี ยะลา เสียชีวิตจากฟ้าผ่าระหว่างการแข่งขันโก-ลก เอฟเอ คัพ ที่ อ.สุไหงโก-ลก จ.นราธิวาส สองเหตุการณ์ที่ใกล้กันนี้สะท้อนว่า ความเสี่ยงฟ้าผ่าในกีฬากลางแจ้งของไทยเป็นเรื่องใกล้ตัวกว่าที่หลายคนคิด

ทำไมสนามกอล์ฟและสนามกีฬากลางแจ้งจึงเสี่ยงฟ้าผ่าสูง?

สนามกอล์ฟเป็นพื้นที่โล่งกว้าง คนที่ยืนอยู่กลางสนามจึงมักเป็นจุดที่สูงที่สุดในบริเวณนั้น ตามคำแนะนำของ CDC สนามกอล์ฟเป็นพื้นที่โล่งที่ควรหลีกเลี่ยงเมื่อมีพายุฝนฟ้าคะนอง และไม่ควรถือไม้กอล์ฟ คันเบ็ด หรือร่มในช่วงนั้น

นอกจากสภาพพื้นที่แล้ว ปัจจัยด้านพฤติกรรมก็มีส่วนสำคัญ ผู้เล่นมักอยากเล่นให้จบหลุมหรือจบรอบ และหลายคนเข้าใจผิดว่าถ้าฝนยังไม่ตกหนักก็ยังไม่อันตราย ความจริงคือ ฟ้าผ่าเกิดได้แม้ฝนยังไม่ตกหรือฝนเพิ่งซาลง NWS/NOAA อธิบายว่าประจุไฟฟ้าอาจยังค้างอยู่ในเมฆแม้พายุจะดูเหมือนผ่านไปแล้ว

สนามฟุตบอล ลู่วิ่ง สนามซ้อมกีฬาโรงเรียน และพื้นที่ตั้งแคมป์ก็มีลักษณะคล้ายกัน คือโล่ง ไม่มีอาคารใกล้ และคนอยู่กันเป็นกลุ่ม การรู้ทันสภาพอากาศจึงเป็นทักษะที่ทุกคนควรมี แนะนำให้อ่านเพิ่มเติมเรื่องคู่มือติดตามประกาศเตือนฝนหนักของกรมอุตุนิยมวิทยา เพื่อวางแผนก่อนออกไปทำกิจกรรมกลางแจ้ง

ฟ้าคะนองกลางสนาม ต้องหลบที่ไหนและทำอย่างไรให้รอด?

หลักง่ายที่สุดคือ “ได้ยินฟ้าร้อง ให้เข้าที่หลบทันที” โดยที่หลบที่ดีที่สุดคืออาคารมั่นคงที่มีระบบไฟฟ้าและท่อประปา รองลงมาคือรถยนต์หลังคาโลหะที่ปิดกระจกสนิท อย่ารอให้ฝนตกหนักก่อนแล้วค่อยหนี

ใช้กฎ 30-30 ตัดสินใจ

NWS/NOAA แนะนำ กฎ 30-30 ซึ่งใช้ได้กับทุกกีฬากลางแจ้ง

1. เมื่อเห็นฟ้าแลบ ให้เริ่มนับวินาทีจนได้ยินเสียงฟ้าร้อง
2. ถ้านับได้ไม่ถึง 30 วินาที แปลว่าฟ้าผ่าอยู่ใกล้พอจะเป็นอันตราย ให้เข้าที่หลบทันที
3. ประมาณระยะได้คร่าวๆ ว่าทุก 5 วินาทีเท่ากับราว 1 ไมล์
4. หลังได้ยินเสียงฟ้าร้องครั้งสุดท้าย ให้รออย่างน้อย 30 นาทีจึงออกมาเล่นหรือทำกิจกรรมต่อ

ที่หลบไหนปลอดภัย ที่ไหนไม่ปลอดภัย

หลายคนเข้าใจผิดว่าศาลาหรือหลังคาเล็กๆ กลางสนามช่วยได้ แต่ตามคำแนะนำของ NWS ที่พักขนาดเล็กแบบเปิดโล่งไม่ได้ป้องกันฟ้าผ่า ตารางนี้สรุปความต่างไว้

ที่หลบที่ปลอดภัย	ที่หลบที่ไม่ปลอดภัย
อาคารมั่นคงที่มีระบบไฟฟ้าและท่อประปา เช่น คลับเฮาส์ อาคารเรียน	ศาลาพักกลางสนาม ซุ้มเล็ก หรือที่พักแบบเปิดโล่ง
รถยนต์หลังคาโลหะ ปิดกระจกสนิท (ทางสำรอง)	โรงเก็บของขนาดเล็ก และ dugout ข้างสนาม
ภายในอาคาร โดยอยู่ห่างหน้าต่าง	ใต้ต้นไม้สูงโดดเดี่ยว หรือกลางพื้นที่โล่ง
ห้องที่ไม่ต้องสัมผัสท่อน้ำหรือโทรศัพท์มีสาย	รถกอล์ฟ หรือยานพาหนะที่ไม่มีหลังคาโลหะปิดมิด

แม้อยู่ในอาคารแล้วก็ยังต้องระวัง CDC ระบุว่าราวหนึ่งในสามของผู้บาดเจ็บจากฟ้าผ่าเกิดขึ้นในอาคาร จึงควรเลี่ยงการอยู่ชิดหน้าต่าง ไม่ใช้โทรศัพท์แบบมีสาย และไม่สัมผัสท่อน้ำระหว่างที่พายุยังไม่ผ่านไป

ถ้าหนีไม่ทันจริงๆ

ท่าหมอบเป็น ทางเลือกสุดท้าย ไม่ใช่วิธีป้องกัน ให้ใช้เมื่อไม่มีที่หลบในระยะที่ไปทันเท่านั้น

• วางไม้กอล์ฟ ร่ม และอุปกรณ์โลหะทั้งหมดลง แล้วเดินออกห่าง
• อยู่ห่างต้นไม้สูง เสา รั้วโลหะ และแหล่งน้ำ
• หมอบต่ำ ปลายเท้าชิดกัน ก้มศีรษะ ใช้มือปิดหู
• ห้ามนอนราบกับพื้น เพราะเพิ่มพื้นที่สัมผัสกระแสไฟที่วิ่งไปตามพื้นดิน
• ถ้าอยู่เป็นกลุ่ม ให้กระจายกันออก ไม่ยืนเบียดกัน

ช่วงหน้าฝนของไทยยังมีภัยอื่นที่มากับพายุ เช่น ลูกเห็บและน้ำท่วมฉับพลัน อ่านเพิ่มได้ที่วิธีรับมือลูกเห็บตกในกรุงเทพฯ

เจอคนถูกฟ้าผ่า ต้องช่วยอย่างไร?

ให้โทร 1669 ทันที ตรวจดูว่าผู้ป่วยหายใจหรือไม่ และถ้าไม่หายใจหรือไม่มีสัญญาณชีพให้เริ่มทำ CPR เลย ผู้ถูกฟ้าผ่าไม่มีไฟฟ้าค้างอยู่ในร่างกาย จึงแตะตัวและช่วยเหลือได้ทันที

เวลาคือสิ่งสำคัญที่สุดในการช่วยผู้ถูกฟ้าผ่า ในเหตุการณ์นี้เจ้าหน้าที่และกู้ภัยลงมือทำ CPR ทันที ความรู้เรื่อง CPR จึงเป็นทักษะที่คนในสนามกีฬาทุกคนควรมี

ขั้นตอนช่วยเหลือเบื้องต้น

1. ประเมินความปลอดภัยของตัวเองก่อน ถ้าพายุยังไม่ผ่าน ให้ย้ายผู้ป่วยไปยังที่ปลอดภัยกว่าถ้าทำได้
2. โทร 1669 แจ้งสถานที่ให้ชัดเจน และบอกว่าเป็นผู้ถูกฟ้าผ่า
3. ตรวจการตอบสนองและการหายใจ
4. ถ้าไม่หายใจ ให้เริ่มกดหน้าอก (CPR) ทันที และใช้เครื่อง AED ถ้ามีในสนาม
5. ถ้ามีผู้บาดเจ็บหลายคน ให้ช่วยคนที่ดูเหมือนไม่หายใจก่อน
6. ทำต่อเนื่องจนกว่าทีมแพทย์จะมาถึง

ควรทำ	ไม่ควรทำ
โทร 1669 ทันทีที่เกิดเหตุ	รอดูอาการก่อนค่อยโทรขอความช่วยเหลือ
แตะตัวและทำ CPR ได้เลย	กลัวไฟดูดจนไม่กล้าเข้าไปช่วย
หยุดเกมและพาทุกคนเข้าที่หลบเมื่อได้ยินฟ้าร้อง	เล่นต่อให้จบหลุมหรือจบครึ่งเพราะฝนยังไม่หนัก
รอ 30 นาทีหลังฟ้าร้องครั้งสุดท้าย	กลับลงสนามทันทีที่ฝนหยุด
วางไม้กอล์ฟ ร่ม อุปกรณ์โลหะ	ชูร่มหรือถือไม้กอล์ฟเดินกลางที่โล่ง

ผู้จัดการแข่งขันและผู้ปกครองควรเตรียมอะไรเพื่อความปลอดภัยจากฟ้าผ่า?

ผู้จัดควรมีแผนความปลอดภัยฟ้าผ่าที่เขียนไว้ชัดเจนและทำตามโดยไม่มีข้อยกเว้น พร้อมมีผู้รับผิดชอบติดตามสภาพอากาศโดยเฉพาะ ส่วนผู้ปกครองควรสอนลูกให้รู้จักกฎ 30-30 และกล้าหยุดเล่นเมื่อได้ยินฟ้าร้อง

สิ่งที่ผู้จัดการแข่งขันควรมี

NWS แนะนำว่างานกีฬาทุกระดับควรมี Lightning Safety Plan และมีคนทำหน้าที่เฝ้าดูสภาพอากาศโดยเฉพาะ ไม่ควรเป็นโค้ชหรือกรรมการ เพราะคนเหล่านี้มักโฟกัสอยู่กับเกม

• กำหนดเกณฑ์หยุดแข่งที่ชัดเจน และประกาศให้ผู้เล่น แคดดี้ และผู้ชมรู้ล่วงหน้า
• กำหนดจุดหลบภัยที่เป็นอาคารมั่นคง และเส้นทางไปถึงจากทุกจุดของสนาม
• มีสัญญาณเตือนที่ได้ยินทั่วสนาม เช่น ไซเรนหรือแตร
• เตรียมเครื่อง AED และคนที่ทำ CPR เป็นประจำจุด
• บันทึกเวลาฟ้าร้องครั้งสุดท้าย และกลับมาแข่งต่อเมื่อครบ 30 นาทีเท่านั้น

ตามที่เดลินิวส์รายงาน การแข่งขันกอล์ฟในสหรัฐฯ จะหยุดทันทีเมื่อตรวจพบประจุไฟฟ้าเกินเกณฑ์ ขณะที่ฟีฟ่าระงับการแข่งขันเมื่อพบฟ้าผ่าในรัศมี 8-10 ไมล์ และเริ่มใหม่ได้หลังผ่านไป 30 นาทีโดยไม่พบฟ้าผ่าเพิ่ม บทความเดียวกันยังกล่าวถึงเครื่องตรวจจับสนามไฟฟ้า (Electric Field Monitor) ที่ช่วยเตือนล่วงหน้า

สิ่งที่ผู้ปกครองและนักกีฬาเยาวชนทำได้

• เช็กพยากรณ์อากาศและประกาศเตือนก่อนวันแข่งหรือวันซ้อม
• สอนลูกว่า “ได้ยินฟ้าร้อง = หยุดเล่น” โดยไม่ต้องรอใครสั่ง
• ถามผู้จัดล่วงหน้าว่ามีแผนรับมือฟ้าผ่าและจุดหลบภัยตรงไหน
• เรียน CPR พื้นฐาน เพราะผู้ที่อยู่ใกล้ที่สุดมักเป็นคนแรกที่ช่วยได้

ความปลอดภัยต้องมาก่อนผลการแข่งขันเสมอ การหยุดเกมเพียงครึ่งชั่วโมงไม่ได้ทำให้ใครเสียโอกาส แต่การหยุดเกมเพียงครึ่งชั่วโมงคือราคาที่คุ้มค่าเสมอเมื่อเทียบกับความปลอดภัยของทุกคนในสนาม สำหรับผู้ที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยงภัยจากพายุฝน สามารถอ่านบทเรียนจากเหตุน้ำท่วมภูเก็ต 2569 ประกอบการเตรียมพร้อมได้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

นักกอล์ฟเยาวชนโดนฟ้าผ่าที่ไหน เมื่อไร?

ตามที่สื่อรายงาน เหตุเกิดที่สนามกอล์ฟใน ต.ดอนเกาะกา อ.บางน้ำเปรี้ยว จ.ฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ระหว่างการแข่งขันกอล์ฟเยาวชน ผู้เสียชีวิตคือเอยาวรินทร์ ประดับญาติ หรือน้องเอย่า อายุ 15 ปี ข้อมูล ณ วันที่ 2 พฤศจิกายน 2569

กฎ 30-30 คืออะไร?

กฎ 30-30 เป็นคำแนะนำของ NWS/NOAA คือ ถ้านับจากฟ้าแลบถึงเสียงฟ้าร้องได้ไม่ถึง 30 วินาที ให้เข้าที่หลบทันที และรอ 30 นาทีหลังเสียงฟ้าร้องครั้งสุดท้ายจึงออกมา กฎนี้ใช้ได้กับกีฬากลางแจ้งทุกประเภท

หลบฝนในศาลาหรือใต้ต้นไม้กลางสนามกอล์ฟปลอดภัยไหม?

ไม่ปลอดภัย ที่พักขนาดเล็ก ศาลา โรงเก็บของ และใต้ต้นไม้สูงไม่ได้ป้องกันฟ้าผ่า ที่หลบที่ปลอดภัยที่สุดคืออาคารมั่นคงที่มีระบบไฟฟ้าและท่อประปา รองลงมาคือรถยนต์หลังคาโลหะที่ปิดกระจกสนิท

แตะตัวคนที่ถูกฟ้าผ่าแล้วจะโดนไฟดูดไหม?

ไม่โดน ผู้ถูกฟ้าผ่าไม่มีไฟฟ้าค้างอยู่ในร่างกาย จึงแตะตัวและช่วยเหลือได้ทันที ให้โทร 1669 ตรวจการหายใจ และทำ CPR ถ้าผู้ป่วยไม่หายใจ หากพายุยังไม่ผ่านไป ให้ย้ายไปที่ปลอดภัยกว่าก่อนถ้าทำได้

ฝนหยุดแล้วกลับไปเล่นต่อได้เลยไหม?

ยังไม่ควร เพราะประจุไฟฟ้าอาจยังค้างอยู่ในเมฆแม้พายุดูเหมือนผ่านไปแล้ว ควรรออย่างน้อย 30 นาทีหลังได้ยินเสียงฟ้าร้องครั้งสุดท้าย ถ้าระหว่างนั้นได้ยินฟ้าร้องอีก ให้เริ่มนับใหม่

ทีมงาน qrcode.in.th ขอแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งต่อครอบครัวของน้องเอย่า เอยาวรินทร์ ประดับญาติ และวงการกอล์ฟเยาวชนไทย ขอให้ครอบครัวมีกำลังใจผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากนี้ไปได้ และขอส่งกำลังใจให้แคดดี้ที่ได้รับบาดเจ็บฟื้นตัวโดยเร็ว