VNL วอลเลย์บอลหญิง คืออะไร? รู้จักรายการ กติกา ทีมไทย

VNL วอลเลย์บอลหญิง (Volleyball Nations League) คือศึกวอลเลย์บอลทีมชาติระดับโลกที่จัดโดยสหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (FIVB) แข่งขันประจำทุกปี โดยทีมชาติไทยหญิงเป็นหนึ่งในทีมที่เข้าร่วมมาอย่างต่อเนื่อง บทความนี้จะพาไปรู้จักตั้งแต่ VNL คืออะไร รูปแบบและกติกาการแข่งขัน ผลงานที่ผ่านมาของทีมไทย เจ้าภาพและชาติที่เข้าร่วม ไปจนถึงช่องทางรับชมอย่างถูกลิขสิทธิ์ เขียนแบบเข้าใจง่ายและอ้างอิงได้จริงในบทความเดียว

VNL คืออะไร? รู้จัก Volleyball Nations League

VNL คือรายการวอลเลย์บอลทีมชาติที่ FIVB จัดขึ้นมาแทนรายการ World Grand Prix เดิม โดยแข่งขันเป็นประจำทุกปี มีทั้งประเภทหญิงและชาย เป็นเวทีที่รวมทีมชาติชั้นนำของโลกมาปะทะกันในช่วงกลางปี

VNL ย่อมาจากอะไร และใครเป็นผู้จัด

VNL ย่อมาจาก Volleyball Nations League จัดโดยสหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (Fédération Internationale de Volleyball หรือ FIVB) ร่วมกับ Volleyball World และชาติสมาชิก ประเภทหญิงเริ่มจัดครั้งแรกในปี 2018 โดยรอบสุดท้ายฤดูกาลแรกจัดที่เมืองหนานจิง ประเทศจีน

VNL ต่างจาก World Grand Prix เดิมอย่างไร

ก่อนหน้าปี 2018 รายการวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติประจำปีของ FIVB คือ World Grand Prix เมื่อ VNL เข้ามาแทน ได้ปรับให้เป็นระบบลีกที่ทันสมัยขึ้น มีการหมุนเวียนเมืองเจ้าภาพหลายประเทศ และวางโครงสร้างการเลื่อนชั้น-ตกชั้นให้ชัดเจนกว่าเดิม

ทำไม VNL ถึงสำคัญกับวงการวอลเลย์บอลโลก

VNL เป็นสนามวัดฟอร์มประจำปีที่ทุกทีมใช้เก็บแต้มสะสมอันดับโลก FIVB และทดสอบผู้เล่นก่อนรายการใหญ่อย่างชิงแชมป์โลกหรือโอลิมปิก จึงเป็นเวทีที่แฟนวอลเลย์บอลทั่วโลกจับตา รวมถึงแฟนวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทยที่ติดตามทีมโปรดอย่างใกล้ชิด

VNL วอลเลย์บอลหญิง แข่งรูปแบบไหน?

โดยสรุป VNL แบ่งการแข่งขันออกเป็น รอบ Preliminary ที่ทุกทีมพบกันในหลายเมืองเจ้าภาพหมุนเวียน แล้วคัดทีมอันดับต้นเข้าสู่รอบ Finals แบบน็อกเอาต์เพื่อหาแชมป์ประจำปี

รอบแรก (Preliminary Round) เล่นแบบไหน

รอบแรกใช้ระบบทัวร์หลายสัปดาห์ แต่ละสัปดาห์ทีมจะเดินทางไปแข่งตามเมืองเจ้าภาพที่กำหนด ในฤดูกาล 2026 กำหนดรอบ preliminary ไว้ 3 สัปดาห์ แต่ละทีมเล่นสัปดาห์ละ 4 นัด รวม 12 นัด แล้วนำผลมาจัดอันดับรวม

รอบ Finals คัด 8 ทีมแข่งน็อกเอาต์

เมื่อจบรอบแรก ทีมอันดับ 1 ถึง 8 จะผ่านเข้าสู่ Championship Week เพื่อแข่งแบบแพ้คัดออก ตั้งแต่รอบก่อนรองชนะเลิศ รอบรองชนะเลิศ ไปจนถึงนัดชิงชนะเลิศ โดยฤดูกาล 2026 รอบสุดท้ายจัดที่ Macau East Asian Games Dome เมืองมาเก๊า ประเทศจีน ระหว่างวันที่ 22–26 กรกฎาคม 2026

ระบบเลื่อนชั้น-ตกชั้นและการนับอันดับ

ตั้งแต่ฤดูกาล 2025 VNL ขยายเป็น 18 ทีม และยกเลิกระบบ core/challenger แบบเดิม เปลี่ยนมาใช้ระบบเลื่อนชั้น-ตกชั้น กล่าวคือทีมอันดับสุดท้ายจะเสียสิทธิ์ให้ทีมที่มีอันดับ FIVB สูงสุดซึ่งยังไม่ได้ลงแข่งในปีนั้น ส่วนการจัดอันดับในตารางพิจารณาจากคะแนนสะสมเป็นหลัก (แต่ละแมตช์ให้คะแนนตามผลและสกอร์เซต) แล้วจึงดูจำนวนแมตช์ที่ชนะและอัตราส่วนเซตประกอบกัน สรุปความแตกต่างของรอบต่าง ๆ และเทียบกับรายการใหญ่อื่นได้ในตารางด้านล่าง

หัวข้อ	VNL	ชิงแชมป์โลก	โอลิมปิก
ผู้จัด	FIVB	FIVB	IOC / FIVB
ความถี่	ทุกปี	หลายปีครั้ง	ทุก 4 ปี
จำนวนทีม	ราว 16–18 ทีม	หลายสิบทีม	12 ทีม
รูปแบบ	รอบแรกหลายเมือง + Finals	แบ่งกลุ่ม + น็อกเอาต์	แบ่งกลุ่ม + น็อกเอาต์
ความหมาย	เก็บอันดับโลก วัดฟอร์มประจำปี	แชมป์โลกอย่างเป็นทางการ	เกียรติสูงสุดของนักกีฬา

ทีมชาติไทยเคยทำผลงานยังไงใน VNL?

ทีมชาติไทยหญิงเข้าร่วม VNL อย่างต่อเนื่องตั้งแต่ฤดูกาลแรกในปี 2018 เป็นเวทีสำคัญที่ทำให้ไทยได้ประลองกับทีมระดับท็อปของโลกและสั่งสมประสบการณ์ โดยเน้นมองที่ พัฒนาการระยะยาว มากกว่าผลของนัดใดนัดหนึ่ง

ทีมไทยเข้าร่วม VNL ตั้งแต่เมื่อไหร่

ไทยลงแข่ง VNL หญิงมาทุกฤดูกาลนับตั้งแต่ปี 2018 ไฮไลต์ที่แฟนวอลเลย์บอลจดจำคือปี 2022 ที่ไทยจบอันดับ 8และผ่านเข้ารอบ 8 ทีมสุดท้ายได้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ก่อนจะทำได้อีกครั้งในปี 2024 ที่จบอันดับ 8 เช่นกัน ซึ่งปีนั้นรอบสุดท้ายบางส่วนจัดที่สนามในร่มหัวหมาก กรุงเทพฯ

จุดเด่นสไตล์การเล่นของทีมไทย

ทีมไทยขึ้นชื่อเรื่องการเล่นเป็นทีม ระบบรับลูกที่เหนียวแน่น การวางแผนบุกที่พลิกแพลง และความคล่องตัวที่ชดเชยเรื่องส่วนสูงเมื่อเจอทีมร่างใหญ่ จุดแข็งเหล่านี้ทำให้ไทยสร้างเซอร์ไพรส์กับทีมมหาอำนาจได้บ่อยครั้งบนเวทีระดับโลก

นักตบคนสำคัญที่แฟนวอลเลย์บอลรู้จัก

ในยุคปัจจุบันมีกลุ่มนักกีฬาที่สื่อเรียกว่า “7 เซียน” ซึ่งเป็นแกนหลักของทีม ทั้งนี้รายชื่อชุดแข่งเปลี่ยนแปลงได้ทุกฤดูกาล ตัวอย่างผู้เล่นที่แฟนวอลเลย์บอลคุ้นเคย ได้แก่

• พรพรรณ เกิดปราชญ์ (กัปตันทีม/ตัวเซ็ต)
• อัจฉราพร คงยศ และ พิมพิชยา ก๊กรัมย์ (ตัวตบหัวเสา)
• ชัชชุอร โมกศรี และ หัตถยา บำรุงสุข (ตัวตบตัวหลัก)
• ทัดดาว นึกแจ้ง และ แก้วกัลยา กมุลทะลา (บอลกลาง)
• ปิยะนุช แป้นน้อย (ตัวรับอิสระ/ลิเบอโร)

นอกเหนือจาก VNL ทีมไทยยังมีภูมิหลังความสำเร็จระดับทวีป เช่น แชมป์เอเชียในปี 2009, 2013 และ 2023 ซึ่งช่วยยืนยันว่าไทยเป็นทีมชั้นแนวหน้าของเอเชียมาต่อเนื่อง

ดู VNL วอลเลย์บอลหญิงได้ที่ไหน?

รับชม VNL วอลเลย์บอลหญิงได้ผ่านผู้ถือลิขสิทธิ์ถ่ายทอดในไทย แพลตฟอร์มสตรีมมิ่ง และช่องทางทางการของ FIVB โดยแนะนำให้ ตรวจสอบผู้ถือลิขสิทธิ์ของแต่ละปี เพราะสิทธิ์การถ่ายทอดเปลี่ยนแปลงได้ทุกฤดูกาล

ช่องทางถ่ายทอดสดในไทย

ในแต่ละปีจะมีสถานีโทรทัศน์หรือบริการสตรีมมิ่งที่ได้รับสิทธิ์ถ่ายทอดในประเทศไทย ผู้ชมควรติดตามประกาศจากผู้ถือลิขสิทธิ์อย่างเป็นทางการของฤดูกาลนั้น และเลือกรับชมผ่านช่องทางถูกลิขสิทธิ์เท่านั้นเพื่อคุณภาพภาพที่ดีและสนับสนุนวงการอย่างถูกต้อง

ช่องทางทางการของ FIVB (VBTV)

FIVB มีบริการสตรีมมิ่งทางการระดับโลกชื่อ Volleyball World TV (VBTV) ให้รับชมผ่านเว็บไซต์และแอปพลิเคชัน ซึ่งเป็นช่องทางกลางที่ครอบคลุมการถ่ายทอดของหลายรายการภายใต้ FIVB

วิธีเช็กโปรแกรมและตารางแข่งล่วงหน้า

ตารางแข่ง ผลการแข่งขัน และอันดับอย่างเป็นทางการ ดูได้จากเว็บไซต์ FIVB และ Volleyball World รวมถึงเว็บกีฬาไทยที่รายงานโปรแกรมล่วงหน้า การเช็กตารางก่อนเกมช่วยให้วางแผนรับชมนัดที่ทีมไทยลงสนามได้ทัน

VNL ต่างจากรายการวอลเลย์บอลหญิงรายการอื่นยังไง?

ความต่างหลักคือ VNL เป็นรายการประจำปีที่เน้นเก็บอันดับและวัดฟอร์ม ต่างจากชิงแชมป์โลกและโอลิมปิกที่จัดเป็นรอบหลายปีครั้งและถือเป็นเป้าหมายเกียรติยศสูงสุด

VNL เทียบกับชิงแชมป์โลก

VNL แข่งทุกปีเพื่อสะสมอันดับโลกและทดสอบทีม ซึ่งต่างจากศึกวอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลกที่จัดขึ้นเพียงไม่กี่ปีครั้งและเป็นการหาแชมป์โลกอย่างเป็นทางการ ผู้ชนะจึงได้รับการยกย่องในฐานะเจ้าโลกของรอบนั้น

VNL เทียบกับโอลิมปิก

โอลิมปิกจัดทุก 4 ปีภายใต้ IOC และมีทีมเข้าร่วมเพียง 12 ทีมที่ผ่านการคัดเลือก ถือเป็นเวทีเกียรติยศสูงสุดของนักกีฬา ขณะที่ VNL เปิดกว้างให้ทีมสมาชิกจำนวนมากได้ลงแข่งเป็นประจำทุกปี

ผลต่อการจัดอันดับโลก

ทุกรายการมีผลต่ออันดับโลก FIVB แต่ค่าน้ำหนักต่างกันตามระดับรายการ ผลงานที่สม่ำเสมอใน VNL จึงช่วยดันอันดับของทีมชาติได้อย่างต่อเนื่อง และเป็นฐานสำคัญในการลุ้นสิทธิ์เข้าแข่งรายการใหญ่อื่น ๆ ต่อไป สำหรับแชมป์ VNL หญิงในระยะหลัง อิตาลีคว้าแชมป์ในปี 2022, 2024 และ 2025 ซึ่งสะท้อนความแข็งแกร่งของทีมยุโรปในช่วงเวลาดังกล่าว

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ VNL วอลเลย์บอลหญิง

VNL ย่อมาจากอะไร?

VNL ย่อมาจาก Volleyball Nations League เป็นรายการวอลเลย์บอลทีมชาติที่ FIVB จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี มีทั้งประเภทหญิงและชาย

VNL วอลเลย์บอลหญิงจัดปีละกี่ครั้ง?

จัดปีละ 1 ครั้ง โดยปกติแข่งขันในช่วงกลางปี ประกอบด้วยรอบแรกหลายสัปดาห์และรอบ Finals เพื่อหาแชมป์ประจำปี

ทีมชาติไทยได้เล่น VNL หญิงไหม?

ได้ ทีมชาติไทยหญิงเป็นหนึ่งในทีมที่เข้าร่วมการแข่งขัน VNL มาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ฤดูกาลแรกในปี 2018

VNL ต่างจากชิงแชมป์โลกยังไง?

VNL แข่งทุกปีเน้นเก็บอันดับและวัดฟอร์ม ส่วนชิงแชมป์โลกจัดขึ้นหลายปีครั้งเพื่อหาแชมป์โลกอย่างเป็นทางการ

ดู VNL วอลเลย์บอลหญิงได้ที่ไหน?

รับชมได้ผ่านผู้ถือลิขสิทธิ์ถ่ายทอดในไทยและช่องทางทางการของ FIVB อย่าง VBTV โดยแนะนำให้ตรวจสอบผู้ถือลิขสิทธิ์เป็นรายปี

VNL มีระบบตกชั้นไหม?

มี ตั้งแต่ฤดูกาล 2025 VNL ใช้ระบบเลื่อนชั้น-ตกชั้น โดยทีมอันดับสุดท้ายเสี่ยงเสียสิทธิ์ให้ทีมอันดับ FIVB สูงสุดที่ยังไม่ได้ลงแข่งในปีนั้น