สุริยุปราคาเต็มดวง 12 สิงหาคม 2569 เป็นปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ครั้งใหญ่ที่แนวคราสเต็มดวงพาดผ่านกรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ และสเปนตอนเหนือ แต่ตอบให้ชัดตั้งแต่บรรทัดแรกเลยว่า ประเทศไทยมองไม่เห็นปรากฏการณ์นี้ ไม่ว่าจะเป็นคราสเต็มดวงหรือคราสบางส่วน เพราะแนวคราสไม่พาดผ่านภูมิภาคของเรา อย่างไรก็ตาม คนไทยยังติดตามได้ผ่านการถ่ายทอดสดขององค์กรต่างประเทศอย่าง NASA ซึ่งช่วงเวลาเกิดคราสตรงกับราวเที่ยงคืนของคืนวันที่ 12 สิงหาคม ต่อเนื่องถึงเช้ามืดวันที่ 13 สิงหาคม ตามเวลาไทย ส่วนโอกาสที่คนไทยจะได้เห็นสุริยุปราคาจากพื้นแผ่นดินไทยจริงๆ ครั้งถัดไปคือ สุริยุปราคาบางส่วน วันที่ 2 สิงหาคม 2570 บทความนี้รวบรวมทุกคำถามที่คนค้นหา ทั้งเส้นทางคราส เวลาเทียบเป็นเวลาไทย ช่องทางดูสด และวิธีดูอย่างปลอดภัย (ข้อมูล ณ วันที่ 12 สิงหาคม 2569)
สุริยุปราคาเต็มดวง 12 สิงหาคม 2569 คืออะไร เส้นทางคราสผ่านที่ไหน กี่โมงตามเวลาไทย
สุริยุปราคาเต็มดวงครั้งนี้คือปรากฏการณ์ที่ดวงจันทร์เคลื่อนมาบังดวงอาทิตย์มิดทั้งดวง ทำให้พื้นที่ใต้เงามืดของดวงจันทร์กลางวันกลายเป็นมืดราวกลางคืนชั่วขณะ โดยแนวคราสเต็มดวงพาดผ่านอาร์กติก กรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ ลงมาสิ้นสุดที่สเปนตอนเหนือ ช่วงเวลาเกิดคราสทั้งหมดอยู่ราว 23:58 น. คืนวันที่ 12 สิงหาคม ถึงประมาณ 01:34 น. เช้ามืดวันที่ 13 สิงหาคม 2569 ตามเวลาประเทศไทย และถูกสื่อต่างประเทศเรียกว่าเป็นคราสเต็มดวงที่ "กลืนแผ่นดินยุโรปครั้งแรกในรอบเกือบ 3 ทศวรรษ" จึงเป็นเหตุการณ์ที่นักดาราศาสตร์และนักล่าคราสทั่วโลกจับตามากที่สุดครั้งหนึ่งของปี
ในเชิงเทคนิค คราสครั้งนี้มีค่า magnitude 1.0386 หมายความว่าดวงจันทร์บังดวงอาทิตย์ได้มิดเกินขนาดปรากฏของดวงอาทิตย์เล็กน้อย แนวเงามืดหรือ path of totality มีความกว้างประมาณ 294 กิโลเมตร และเป็นคราสลำดับที่ 48 จากทั้งหมด 72 ครั้งในชุด Saros 126 ซึ่งเป็นระบบนับรอบการเกิดคราสที่นักดาราศาสตร์ใช้จัดกลุ่มสุริยุปราคาที่มีเรขาคณิตใกล้เคียงกัน ใครที่สนใจกลไกของดวงจันทร์ตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดคราส อ่านเพิ่มได้ที่บทความ ดวงจันทร์: ความงามและความลับของธรรมชาติ
เจาะเส้นทางกันชัดๆ แนวคราสเต็มดวงพาดผ่านตอนเหนือของรัสเซีย มหาสมุทรอาร์กติก เกาะกรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ (รวมกรุงเรคยาวิก) ตอนเหนือของมหาสมุทรแอตแลนติก ก่อนลงมาสิ้นสุดที่สเปนตอนเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือสุดของโปรตุเกส
เมืองในสเปนที่อยู่ในแนวคราสเต็มดวง ได้แก่ เบอร์โกส บาเลนเซีย ซาราโกซา วายาโดลิด รวมถึงหมู่เกาะแบลีแอริก ทำให้สเปนกลายเป็นจุดหมายยอดนิยมของนักท่องเที่ยวสายดาราศาสตร์ในครั้งนี้ เพราะเข้าถึงง่ายกว่าอาร์กติกหรือกลางมหาสมุทรมาก
ตารางเวลาสุริยุปราคา เทียบเวลาสากล (UTC) กับเวลาไทย
| เหตุการณ์ | เวลาสากล (UTC) 12 ส.ค. | เวลาไทย |
|---|---|---|
| คราสเริ่มต้นจุดแรกของโลก | ราว 16:58 น. | ราว 23:58 น. (12 ส.ค.) |
| ช่วงมืดสนิทนานที่สุด (ข้อมูล ThaiPBS) | 17:44:47–17:47:05 น. | 00:44:47–00:47:05 น. (13 ส.ค.) |
| คราสเต็มดวงสูงสุด (greatest eclipse) | 17:47:06 น. | 00:47:06 น. (13 ส.ค.) |
| คราสสิ้นสุดจุดสุดท้ายของโลก | ราว 18:34 น. | ราว 01:34 น. (13 ส.ค.) |
จุดที่มืดสนิทนานที่สุดอยู่ตรงไหน
จุดที่เงามืดปกคลุมนานที่สุดอยู่นอกชายฝั่งตะวันตกของไอซ์แลนด์ กลางมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ กินเวลา 2 นาที 18 วินาที ซึ่งนานพอที่ผู้สังเกตในแนวคราสจะได้เห็น โคโรนา หรือเปลวรัศมีสีทองที่แผ่ออกรอบดวงอาทิตย์ ภาพที่ปกติถูกแสงจ้าของดวงอาทิตย์กลบจนมองไม่เห็นในชีวิตประจำวัน
ไทยเห็นสุริยุปราคา 12 สิงหาคม 2569 ไหม?
ไม่เห็นครับ ประเทศไทยไม่อยู่ในแนวคราสของสุริยุปราคาครั้งนี้ ทั้งแนวคราสเต็มดวงและแนวคราสบางส่วน จึงไม่สามารถสังเกตปรากฏการณ์ได้เลยจากทุกพื้นที่ของประเทศไทย ต่อให้ออกไปยืนดูท้องฟ้าก็จะไม่เห็นความเปลี่ยนแปลงใดๆ ของดวงอาทิตย์
เหตุผลง่ายๆ คือเงาของดวงจันทร์ทอดลงบนพื้นโลกเป็นแนวแคบๆ เท่านั้น ครั้งนี้เงาพาดผ่านซีกโลกเหนือฝั่งอาร์กติก ยุโรป และแอตแลนติกเหนือ ส่วนภูมิภาคที่พอเห็นคราสบางส่วนได้แก่ ยุโรป เอเชียเหนือ แอฟริกาเหนือ-ตะวันตก อเมริกาเหนือส่วนใหญ่ รวมถึงพื้นที่มหาสมุทรแปซิฟิก แอตแลนติก และอาร์กติก ซึ่งไม่ครอบคลุมมาถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อีกทั้งช่วงเวลาเกิดคราสยังตรงกับกลางดึกของไทยที่ดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้าไปแล้วด้วย น่าสังเกตว่าวันที่ 12 สิงหาคมปีนี้ตรงกับวันแม่แห่งชาติพอดี และยังมีปรากฏการณ์ท้องฟ้าอื่นให้คนไทยติดตามในคืนเดียวกัน ดูรายละเอียดได้ในบทความ 4 ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์คืนวันแม่ 12 สิงหาคม 2569
ดูถ่ายทอดสดออนไลน์ได้ที่ไหน กี่โมง?
คนไทยดูสุริยุปราคาครั้งนี้ได้ทางออนไลน์เท่านั้น โดย NASA เตรียมถ่ายทอดสดปรากฏการณ์นี้ และเราสามารถติดตามผ่านช่องทางถ่ายทอดสดขององค์กรต่างประเทศอย่าง NASA ได้ฟรี ช่วงเวลาที่ควรเฝ้าหน้าจอคือตั้งแต่ราว 23:58 น. ของคืนวันที่ 12 สิงหาคม ไปจนถึงประมาณ 01:34 น. ของวันที่ 13 สิงหาคม 2569 ตามเวลาไทย
ถ้าอยากเห็นช็อตเด็ดที่สุดของงานคือช่วงคราสเต็มดวง ให้ปักหมุดรอช่วงประมาณ 00:44–00:47 น. เวลาไทย ซึ่งเป็นนาทีที่เงามืดปกคลุมนานที่สุดกลางแอตแลนติกเหนือ และเป็นจังหวะที่กล้องถ่ายทอดสดมักจับภาพโคโรนาและแสงวาบขอบดวงจันทร์ได้สวยที่สุด แนะนำขั้นตอนเตรียมตัวดูสดแบบไม่พลาดดังนี้
- ตั้งนาฬิกาปลุกก่อนเที่ยงคืนวันที่ 12 สิงหาคม เผื่อเวลาเปิดสตรีมล่วงหน้า
- เข้าช่องทางการของ NASA เช่น เว็บไซต์หรือช่อง YouTube อย่างเป็นทางการ แล้วรอสตรีมเริ่ม
- จดเวลา 00:44–00:47 น. ไว้เป็นช่วงไฮไลต์ที่ห้ามละสายตา
- ถ้าดูไม่ทัน คลิปย้อนหลังมักถูกเก็บไว้ในช่องทางเดิมให้ดูซ้ำได้
ใครชอบเฝ้าท้องฟ้าเป็นทุนเดิม คืนวันเดียวกันยังมีปรากฏการณ์ฝนดาวตกให้ตามดูจากเมืองไทยได้จริง อ่านเทคนิคได้ที่ วิธีดูฝนดาวตกให้เห็นชัด ดูที่ไหน กี่โมง
สุริยุปราคาเต็มดวงต่างจากบางส่วนและวงแหวนอย่างไร
ความต่างหลักอยู่ที่ระดับการบังดวงอาทิตย์ของดวงจันทร์ คราสเต็มดวงคือบังมิดทั้งดวงจนท้องฟ้ามืด คราสบางส่วนคือบังแค่บางเสี้ยว ส่วนคราสวงแหวนคือดวงจันทร์อยู่ไกลจากโลกจนขนาดปรากฏเล็กกว่าดวงอาทิตย์ บังแล้วยังเหลือขอบสว่างเป็นวงแหวนรอบๆ สรุปเทียบกันชัดๆ ตามตารางนี้
| ชนิดสุริยุปราคา | ลักษณะที่เห็น | ครั้งนี้ (12 ส.ค. 2569) เห็นจากไทยไหม |
|---|---|---|
| เต็มดวง | ดวงจันทร์บังมิดทั้งดวง ฟ้ามืดชั่วขณะ เห็นโคโรนาได้ | ไม่เห็น (แนวเต็มดวงอยู่แถบอาร์กติก–ยุโรป) |
| บางส่วน | ดวงอาทิตย์แหว่งเป็นเสี้ยว ฟ้าไม่มืดสนิท | ไม่เห็น (ไทยอยู่นอกแนวคราสทุกระดับ) |
| วงแหวน | เหลือขอบสว่างเป็นวงแหวนรอบดวงจันทร์ | ไม่เกี่ยวกับคราสครั้งนี้ |
| ผสม | บางช่วงของแนวคราสเห็นเต็มดวง บางช่วงเห็นวงแหวน | ไม่เกี่ยวกับคราสครั้งนี้ |
วิธีดูสุริยุปราคาอย่างปลอดภัย
ไม่ว่าจะเป็นคราสชนิดไหน ห้ามมองดวงอาทิตย์ด้วยตาเปล่าเด็ดขาด รวมถึงห้ามมองผ่านกล้องถ่ายรูปหรือกล้องส่องทางไกลที่ไม่มีฟิลเตอร์กรองแสงเฉพาะ เพราะแสงอาทิตย์ทำลายจอประสาทตาได้ อุปกรณ์ที่ถูกต้องคือแว่นตาดูดวงอาทิตย์หรือแผ่นกรองแสงที่ได้มาตรฐาน ISO 12312-2 เท่านั้น แว่นกันแดดทั่วไปหรือฟิล์มเอกซเรย์ใช้แทนไม่ได้ ข้อนี้จดไว้ใช้กับคราสบางส่วนปี 2570 ที่ไทยจะได้เห็นจริงได้เลย
สุริยุปราคาครั้งต่อไปที่ไทยจะเห็นคือเมื่อไหร่?
ครั้งถัดไปที่คนไทยจะสังเกตสุริยุปราคาได้จากประเทศไทยคือวันที่ 2 สิงหาคม 2570 (ค.ศ. 2027) โดยเป็นสุริยุปราคาบางส่วน ส่วนแนวคราสเต็มดวงของครั้งนั้นจะพาดผ่านยุโรปตอนใต้ แอฟริกา และตะวันออกกลาง
ข้อมูลเสริมที่อ้างอิงจากวิกิพีเดียไทยระบุว่า คราสบางส่วนวันที่ 2 สิงหาคม 2570 จะมองเห็นได้ทั่วประเทศไทยในช่วงเย็นก่อนพระอาทิตย์ตก ราว 17:54–18:45 น. ตามเวลาไทย (ตัวเลขนาทีเป็นข้อมูลเบื้องต้น ควรตรวจสอบประกาศอย่างเป็นทางการอีกครั้งเมื่อใกล้ถึงวันจริง) นั่นแปลว่าปีหน้าเรามีนัดชมดวงอาทิตย์แหว่งช่วงเย็นจากเมืองไทยกันจริงๆ เตรียมแว่นมาตรฐาน ISO 12312-2 รอไว้ล่วงหน้าได้เลย และระหว่างนี้ท้องฟ้าเมืองไทยก็มีปรากฏการณ์ให้ดูตลอดทั้งปี ทั้งฝนดาวตก ดาวเคราะห์ใกล้โลก และจันทรุปราคาในโอกาสต่างๆ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ไทยเห็นสุริยุปราคา 12 สิงหาคม 2569 หรือไม่?
ไม่เห็น ประเทศไทยอยู่นอกแนวคราสทั้งแบบเต็มดวงและบางส่วน จึงสังเกตปรากฏการณ์นี้จากพื้นที่ประเทศไทยไม่ได้เลย อีกทั้งช่วงเกิดคราสยังตรงกับเวลากลางดึกของไทยที่ดวงอาทิตย์ตกไปแล้ว ทางเลือกเดียวคือดูผ่านถ่ายทอดสดออนไลน์
สุริยุปราคาเต็มดวงครั้งนี้เห็นได้จากประเทศไหนบ้าง?
แนวคราสเต็มดวงพาดผ่านตอนเหนือของรัสเซีย มหาสมุทรอาร์กติก กรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ (รวมเรคยาวิก) แอตแลนติกเหนือ สเปนตอนเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือสุดของโปรตุเกส ส่วนคราสบางส่วนเห็นได้ในยุโรป เอเชียเหนือ แอฟริกาเหนือ-ตะวันตก และอเมริกาเหนือส่วนใหญ่
ดูถ่ายทอดสดฟรีได้ที่ไหน กี่โมง?
ติดตามผ่านช่องทางถ่ายทอดสดขององค์กรต่างประเทศอย่าง NASA ได้ฟรี ช่วงเวลาเกิดคราสคือราว 23:58 น. คืนวันที่ 12 สิงหาคม ถึงประมาณ 01:34 น. วันที่ 13 สิงหาคม 2569 ตามเวลาไทย โดยช่วงไฮไลต์คราสเต็มดวงอยู่ราว 00:44–00:47 น.
สุริยุปราคาครั้งต่อไปที่มองเห็นจากไทยคือเมื่อไหร่?
วันที่ 2 สิงหาคม 2570 เป็นสุริยุปราคาบางส่วนที่มองเห็นได้จากประเทศไทยช่วงเย็นก่อนพระอาทิตย์ตก ข้อมูลเบื้องต้นระบุช่วงราว 17:54–18:45 น. เวลาไทย ส่วนแนวคราสเต็มดวงของครั้งนั้นพาดผ่านยุโรปตอนใต้ แอฟริกา และตะวันออกกลาง
ดูสุริยุปราคาด้วยตาเปล่าอันตรายไหม ต้องใช้อุปกรณ์อะไร?
อันตรายมาก ห้ามมองด้วยตาเปล่าหรือผ่านกล้อง/กล้องส่องทางไกลที่ไม่มีฟิลเตอร์กรองแสงเฉพาะ เพราะเสี่ยงทำลายจอประสาทตาถาวร ต้องใช้แว่นตาดูดวงอาทิตย์หรือแผ่นกรองแสงที่ได้มาตรฐาน ISO 12312-2 เท่านั้น
ทำไมคราสครั้งนี้ถึงถูกพูดถึงมากเป็นพิเศษ?
เพราะถูกเรียกว่าเป็นคราสเต็มดวงที่กลืนแผ่นดินยุโรปครั้งแรกในรอบเกือบ 3 ทศวรรษ แนวคราสกว้างราว 294 กิโลเมตร มืดสนิทนานสุด 2 นาที 18 วินาที และเป็นคราสลำดับที่ 48 จาก 72 ครั้งในชุด Saros 126