กรมอุตุนิยมวิทยาประกาศให้ประเทศไทยเข้าสู่ฤดูหนาว 2569 อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ช้ากว่าค่าเฉลี่ยราว 1 สัปดาห์ และคาดว่าจะหนาวต่อเนื่องไปจนถึงราวกลางถึงปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2570 ปีนี้อากาศโดยรวมอุ่นกว่าค่าปกติราว 2 องศาเซลเซียสจากอิทธิพลของเอลนีโญ โดยช่วงที่หนาวที่สุดคือเดือนมกราคม 2570
บทความนี้สรุปทุกอย่างที่ควรรู้เกี่ยวกับฤดูหนาวปีนี้ ตั้งแต่เกณฑ์ที่กรมอุตุฯ ใช้ประกาศ อุณหภูมิต่ำสุดรายภาคและรายเดือน กรุงเทพฯ จะเย็นแค่ไหน ภาคใต้ต้องระวังอะไร ไปจนถึงวิธีดูแลสุขภาพ การเตรียมตัว และแนวทางเลือกที่เที่ยวหน้าหนาว ข้อมูล ณ วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 เรียบเรียงจากประกาศกรมอุตุนิยมวิทยาผ่านการรายงานของ MGR Online, กรุงเทพธุรกิจ (Bangkok Biznews), ฐานเศรษฐกิจ และคมชัดลึก ตัวเลขพยากรณ์อาจปรับเปลี่ยนได้ตามสภาพอากาศจริง
ฤดูหนาว 2569 เริ่มวันไหน และกรมอุตุฯ ใช้เกณฑ์อะไรประกาศ?
ฤดูหนาวปีนี้เริ่มอย่างเป็นทางการวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ตามประกาศของกรมอุตุนิยมวิทยา ซึ่งช้ากว่าค่าเฉลี่ยราว 1 สัปดาห์ การประกาศไม่ได้ดูแค่ว่าอากาศเย็นลง แต่ต้องเข้าเกณฑ์ทางอุตุนิยมวิทยาครบทั้ง 3 ข้อ
เกณฑ์ประกาศเข้าฤดูหนาว 3 ข้อ
กรมอุตุนิยมวิทยาจะประกาศเข้าสู่ฤดูหนาวเมื่อสภาพอากาศเปลี่ยนแปลงครบตามเงื่อนไขต่อไปนี้
- ลมชั้นบนเปลี่ยนทิศ เป็นลมฝ่ายตะวันตก
- ลมชั้นล่างเปลี่ยนทิศ เป็นลมตะวันออกเฉียงเหนือหรือลมตะวันออก ซึ่งเป็นตัวพาความเย็นและอากาศแห้งเข้ามา
- อุณหภูมิของประเทศไทยตอนบนลดลง พร้อมกับปริมาณฝนและการกระจายของฝนลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยมีเกณฑ์ว่าอุณหภูมิต่ำสุดของไทยตอนบนต้องต่ำกว่า 23 องศาเซลเซียสต่อเนื่อง
เมื่อเงื่อนไขทั้งสามข้อเกิดขึ้นพร้อมกันและมีแนวโน้มต่อเนื่อง จึงถือว่าเข้าสู่ฤดูหนาวอย่างเป็นทางการ นี่คือเหตุผลที่บางปีอากาศเริ่มเย็นตั้งแต่ปลายเดือนตุลาคม แต่ยังไม่มีการประกาศ เพราะลมหรือฝนยังไม่เปลี่ยนรูปแบบครบ
เทียบวันเริ่มฤดูหนาวย้อนหลัง 5 ปี
เมื่อดูสถิติย้อนหลัง จะเห็นว่าวันเริ่มฤดูหนาวของไทยแกว่งอยู่ระหว่างปลายเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนพฤศจิกายน ปี 2569 ถือว่าอยู่ในกลุ่มที่เริ่มช้า รองจากปี 2566 ที่เริ่ม 14 พฤศจิกายน
| ปี | วันประกาศเข้าฤดูหนาว | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| 2565 | 29 ตุลาคม | เริ่มปลายเดือนตุลาคม |
| 2566 | 14 พฤศจิกายน | เริ่มช้าที่สุดในตารางนี้ |
| 2567 | 3 พฤศจิกายน | ต้นเดือนพฤศจิกายน |
| 2568 | 23 ตุลาคม | เริ่มเร็วที่สุดในตารางนี้ |
| 2569 | 9 พฤศจิกายน | ช้ากว่าค่าเฉลี่ยราว 1 สัปดาห์ |
ฤดูหนาวปีนี้หนาวแค่ไหน อุณหภูมิแต่ละภาคเท่าไร?
ภาพรวมปีนี้หนาวน้อยกว่าปีก่อน อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยของไทยตอนบนคาดว่าอยู่ราว 22-23 องศาเซลเซียส เทียบกับ 19.6 องศาเซลเซียสในปีที่แล้ว ช่วงที่หนาวที่สุดคือเดือนมกราคม 2570 ส่วนพื้นที่สูงทางตอนบนของภาคเหนือและภาคอีสานยังมีโอกาสหนาวจัด
ช่วงแรกของฤดูหนาว 9-12 พฤศจิกายน 2569
หลังประกาศเข้าฤดูหนาว กรมอุตุฯ คาดการณ์ว่าอุณหภูมิจะลดลงเป็นระลอกแรก ดังนี้
- ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อุณหภูมิลดลง 3-5 องศาเซลเซียส
- ภาคเหนือ ภาคกลาง กรุงเทพมหานครและปริมณฑล และภาคตะวันออก อุณหภูมิลดลง 1-3 องศาเซลเซียส
- อากาศเย็นในช่วงเช้าและกลางคืน ส่วนกลางวันยังอาจร้อนได้ในบางพื้นที่
ใครที่วางแผนเดินทางหรือทำกิจกรรมกลางแจ้ง ควรเช็กรายวันจากหน้า พยากรณ์อากาศรายวัน ก่อนออกจากบ้าน เพราะอุณหภูมิช่วงเปลี่ยนฤดูขึ้นลงได้เร็ว
อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยไทยตอนบนรายเดือน
ตารางนี้สรุปค่าคาดการณ์อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยของประเทศไทยตอนบนตลอดฤดูหนาว ช่วยให้วางแผนเที่ยวหรือเตรียมเสื้อผ้าได้ง่ายขึ้น
| เดือน | อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยไทยตอนบน | ลักษณะอากาศ |
|---|---|---|
| ธันวาคม 2569 | 21-23°C | อากาศเย็นทั่วไป เช้ามืดเย็นชัดเจน |
| มกราคม 2570 | 19-21°C | หนาวที่สุดของฤดู |
| กุมภาพันธ์ 2570 | 20-22°C | เริ่มคลายหนาว ก่อนสิ้นสุดฤดูราวกลางถึงปลายเดือน |
กรุงเทพฯ และปริมณฑลจะเย็นแค่ไหน?
กรุงเทพมหานครคาดว่าอุณหภูมิต่ำสุดอยู่ราว 19-21 องศาเซลเซียส ส่วนปริมณฑลราว 18-20 องศาเซลเซียส ช่วงที่หนาวที่สุดของคนกรุงคือปลายเดือนธันวาคม 2569 ถึงต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2570
ผู้ใช้รถใช้ถนนควรเปิดไฟหน้าและเว้นระยะห่างเมื่อทัศนวิสัยต่ำจากหมอกในตอนเช้า หลังจากนั้นอากาศจะเริ่มอุ่นขึ้นเข้าสู่ช่วงปลายฤดู
พื้นที่หนาวจัดบนยอดดอยและที่สูง
พื้นที่หนาวจัดบนยอดดอยและเทือกเขา อุณหภูมิต่ำสุดอาจลงไปถึง 10-13 องศาเซลเซียส และบนยอดดอยตามเทือกเขาอาจเกิด น้ำค้างแข็ง ได้บ่อยในช่วงที่อากาศหนาวที่สุด ซึ่งเป็นช่วงที่นักท่องเที่ยวจำนวนมากรอคอย
ภาคใต้ไม่หนาว แต่ต้องระวังฝนและคลื่นลม
ขณะที่ภาคเหนือและอีสานเข้าสู่ความเย็น ภาคใต้กลับเข้าสู่ช่วงฝนชุก ในเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม ซึ่งเสี่ยงต่อน้ำท่วมฉับพลัน คลื่นในอ่าวไทยอาจสูง 2-3 เมตร ส่วนทะเลอันดามันสูง 1-2 เมตร และอาจมีพายุหมุนเขตร้อนเกิดขึ้นได้
ผู้ที่อยู่อาศัยหรือวางแผนเดินทางลงใต้ ควรติดตามประกาศเตือนภัยอย่างใกล้ชิด และศึกษา วิธีรับมือน้ำท่วมภาคใต้และภูเก็ต ไว้ล่วงหน้า ชาวประมงและผู้ประกอบการเรือท่องเที่ยวควรงดออกจากฝั่งในช่วงที่มีคำเตือนคลื่นลมแรง
ทำไมฤดูหนาวปีนี้หนาวน้อยกว่าปีที่แล้ว?
สาเหตุหลักคือปรากฏการณ์เอลนีโญ ซึ่งทำให้อุณหภูมิโดยรวมของไทยปีนี้สูงกว่าค่าปกติราว 2 องศาเซลเซียส ส่งผลให้อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยไทยตอนบนคาดว่าอยู่ราว 22-23 องศาเซลเซียส สูงกว่าปีที่แล้วที่อยู่ที่ 19.6 องศาเซลเซียส
กรมอุตุนิยมวิทยาระบุว่าเอลนีโญมีแนวโน้มแรงขึ้นในช่วงปลายปี 2569 และอาจต่อเนื่องไปถึงต้นปี 2570 นั่นหมายความว่าแม้จะเข้าฤดูหนาวแล้ว แต่หลายพื้นที่โดยเฉพาะในเมืองใหญ่อาจรู้สึกว่าหนาวไม่นานหรือเย็นเพียงช่วงเช้ามืด ทั้งนี้ ภาพใหญ่ของสภาพอากาศที่อุ่นขึ้นไม่ได้เกิดเฉพาะไทย ดูเพิ่มเติมได้ที่บทความ อุณหภูมิโลกทำสถิติในเดือนตุลาคม 2026
อย่างไรก็ตาม หนาวน้อยกว่าปีก่อนไม่ได้แปลว่าไม่หนาวเลย พื้นที่สูงยังมีโอกาสเย็นจัดและเกิดน้ำค้างแข็งได้ และอาจมีมวลอากาศเย็นแผ่ลงมาเป็นระลอก ทำให้อุณหภูมิลดลงฉับพลันในบางช่วง จึงควรติดตามพยากรณ์อย่างต่อเนื่องแทนการคาดเดาเอง
หน้าหนาวต้องดูแลสุขภาพอย่างไร?
หลักสำคัญคือรักษาความอบอุ่นของร่างกาย ดื่มน้ำให้เพียงพอ และดูแลผิวที่แห้งง่ายในอากาศเย็น กลุ่มที่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษคือผู้สูงอายุ เด็กเล็ก และผู้มีโรคประจำตัว
วิธีดูแลตัวเองช่วงอากาศเย็น
- ใส่เสื้อผ้าหลายชั้น แทนเสื้อหนาตัวเดียว เพื่อถอดหรือเพิ่มได้ตามอุณหภูมิที่เปลี่ยนระหว่างวัน โดยเฉพาะช่วงเช้ามืดและกลางคืน
- ดื่มน้ำอย่างสม่ำเสมอ แม้ไม่รู้สึกกระหาย เพราะอากาศแห้งทำให้ร่างกายเสียน้ำโดยไม่รู้ตัว
- ทาครีมบำรุงผิวและลิปบาล์ม เพื่อป้องกันผิวแห้ง แตก และคัน
- พักผ่อนให้เพียงพอ กินอาหารที่มีประโยชน์ เพื่อให้ร่างกายปรับตัวกับอากาศที่เปลี่ยนแปลงได้ดี
- ล้างมือบ่อย ๆ และเลี่ยงที่แออัดเมื่อรู้สึกไม่สบาย
กลุ่มเสี่ยงที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ
ผู้สูงอายุและเด็กเล็กปรับตัวกับความเย็นได้ช้ากว่าคนทั่วไป ควรจัดเครื่องนอนให้อบอุ่นและสวมถุงเท้าในเวลากลางคืน ส่วนผู้ที่มีโรคประจำตัว ภูมิแพ้ หรือหอบหืด ควรพกยาประจำตัวให้พร้อม หลีกเลี่ยงฝุ่นและอากาศเย็นจัดโดยตรง หากมีอาการผิดปกติหรืออาการหนัก เช่น หายใจลำบาก ไข้สูงไม่ลด ควรรีบไปพบแพทย์ทันที
ควรเตรียมตัวรับหน้าหนาวและไปเที่ยวที่ไหนดี?
ควรเตรียมเสื้อผ้ากันหนาว ของใช้ดูแลผิว และติดตามพยากรณ์อากาศเป็นประจำ ส่วนคนที่อยากสัมผัสอากาศหนาวจริงจัง พื้นที่สูงในภาคเหนือ รวมถึงจังหวัดเลยและเพชรบูรณ์คือตัวเลือกยอดนิยม ช่วงที่เหมาะคือปลายธันวาคมถึงมกราคมซึ่งหนาวที่สุดของฤดู
เช็กลิสต์เตรียมตัวรับฤดูหนาว
- เตรียมเสื้อกันหนาว ผ้าพันคอ หมวก ถุงเท้า และผ้าห่มให้พร้อม โดยเฉพาะบ้านที่มีผู้สูงอายุหรือเด็ก
- ติดตามพยากรณ์อากาศและประกาศของกรมอุตุนิยมวิทยาเป็นประจำ ตามคำแนะนำทางการให้เตรียมรับอากาศเย็นช่วงเช้าและกลางคืน
- ผู้ขับขี่ระวังหมอกหนาในตอนเช้า เปิดไฟหน้ารถและลดความเร็ว
- เกษตรกรเฝ้าระวังลมแรง และดูแลพืชผลกับสัตว์เลี้ยงให้พ้นจากความเย็นจัด
- คนภาคใต้เตรียมแผนรับมือน้ำท่วม เก็บเอกสารสำคัญและของมีค่าไว้ที่สูง
แนวทางเลือกที่เที่ยวหน้าหนาว
ที่เที่ยวหน้าหนาวยอดนิยมของไทยมักอยู่บนพื้นที่สูง ซึ่งเป็นบริเวณที่มีโอกาสหนาวจัดตามพยากรณ์ของกรมอุตุฯ ตัวอย่างที่คนไทยรู้จักกันดี ได้แก่
- ภาคเหนือ เช่น ดอยอินทนนท์ และดอยอ่างขาง ในจังหวัดเชียงใหม่ เหมาะกับการชมทะเลหมอกและอากาศเย็นบนยอดดอย
- จังหวัดเลย เช่น ภูกระดึง และภูหลวง สำหรับสายเดินป่าและชมธรรมชาติ
- เพชรบูรณ์ เช่น ภูทับเบิก ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องทะเลหมอกยามเช้า
เนื่องจากปีนี้อากาศอุ่นกว่าปกติ อุณหภูมิของแต่ละจุดในวันที่ไปจริงอาจแตกต่างจากที่คาดไว้ ควรเช็กพยากรณ์อากาศและประกาศของอุทยานหรือพื้นที่ปลายทางก่อนออกเดินทางทุกครั้ง บางแห่งมีการจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยวหรือปิดเส้นทางตามฤดูกาล และควรเตรียมเสื้อผ้าให้อุ่นพอสำหรับช่วงกลางคืนและเช้ามืดบนที่สูง
คำถามที่พบบ่อย
ฤดูหนาว 2569 เริ่มวันไหน?
กรมอุตุนิยมวิทยาประกาศให้ประเทศไทยเข้าสู่ฤดูหนาวอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งช้ากว่าค่าเฉลี่ยราว 1 สัปดาห์
ฤดูหนาวปีนี้จะสิ้นสุดเมื่อไร?
คาดว่าฤดูหนาวจะต่อเนื่องไปจนถึงราวกลางถึงปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2570 ทั้งนี้วันสิ้นสุดจริงขึ้นอยู่กับประกาศของกรมอุตุนิยมวิทยาอีกครั้ง
เดือนไหนหนาวที่สุด?
เดือนมกราคม 2570 คาดว่าหนาวที่สุด โดยอุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยไทยตอนบนอยู่ราว 19-21 องศาเซลเซียส ส่วนพื้นที่หนาวจัดและยอดดอยอาจต่ำสุด 10-13 องศาเซลเซียส
กรุงเทพฯ จะหนาวแค่ไหน?
กรุงเทพมหานครคาดว่าอุณหภูมิต่ำสุดราว 19-21 องศาเซลเซียส และปริมณฑลราว 18-20 องศาเซลเซียส ช่วงที่หนาวที่สุดคือปลายธันวาคม 2569 ถึงต้นกุมภาพันธ์ 2570
ทำไมปีนี้หนาวน้อยกว่าปีที่แล้ว?
เพราะอิทธิพลของเอลนีโญทำให้อุณหภูมิสูงกว่าค่าปกติราว 2 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยไทยตอนบนปีนี้คาดว่าอยู่ราว 22-23 องศาเซลเซียส เทียบกับ 19.6 องศาเซลเซียสในปีที่แล้ว