ดีวาลี 2026 ตรงกับวันอาทิตย์ที่ 8 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งเป็นคืนเดือนดับ Kartik Amavasya และเป็นวันบูชาพระลักษมี (Lakshmi Puja) ที่ถือเป็นวันหลักของเทศกาล ดีวาลีคือ “เทศกาลแห่งแสงสว่าง” ที่ฉลองชัยชนะของแสงเหนือความมืด และกินเวลาราว 5 วัน ส่วนคนไทยที่อยากร่วมงาน ย่านพาหุรัดจะจัดงานใหญ่ช่วง 20–24 พ.ย. 2569 (ข้อมูล ณ 8 พ.ย. 2569)
บทความนี้สรุปทุกเรื่องที่ควรรู้แบบอ่านจบในที่เดียว ตั้งแต่ความหมาย ตำนาน ตารางวันสำคัญทั้ง 5 วัน ประเพณีที่นิยมทำ คำอวยพรที่ใช้ได้จริง ไปจนถึงสถานที่ฉลองดีวาลีในกรุงเทพฯ
ดีวาลีคืออะไร ตรงกับวันไหนปี 2026
ดีวาลี (Diwali) หรือ ดีปาวลี (Deepavali) คือเทศกาลแห่งแสงสว่างของชาวอินเดียและผู้นับถือศาสนาฮินดู ซิกข์ และเชน ปี 2026 วันหลักคือวันอาทิตย์ที่ 8 พ.ย. ตรงกับวันนี้พอดี โดยแหล่งข้อมูลปฏิทินฮินดูหลายแห่งให้วันตรงกัน
ความหมายของดีวาลี
คำว่า Deepavali มาจากคำที่หมายถึง “แถวของตะเกียง” สะท้อนภาพบ้านเรือนที่จุดตะเกียงดวงเล็กเรียงรายทั่วบ้านในคืนเทศกาล แก่นของเทศกาลคือชัยชนะของแสงสว่างเหนือความมืด ความดีเหนือความชั่ว และความรู้เหนือความไม่รู้ ผู้คนจึงมักใช้ช่วงนี้เริ่มต้นสิ่งใหม่ ทำความสะอาดบ้าน แต่งตัวสวย และไปเยี่ยมญาติมิตร คล้ายบรรยากาศปีใหม่ของหลายวัฒนธรรม
ดีวาลีปีนี้ตรงกับวันที่เท่าไร
วัน Lakshmi Puja ปี 2026 ตรงกับวันอาทิตย์ที่ 8 พ.ย. 2026 ตามปฏิทินฮินดูหลายแหล่ง ส่วนเวลามงคลสำหรับบูชาพระลักษมี (ฤกษ์) ที่อ้างอิงเวลากรุงเดลีนั้นแต่ละแหล่งให้ไม่ตรงกัน เช่น 17:47–19:13 น., 17:32–19:28 น. หรือ 18:29–20:29 น. เพราะฤกษ์คำนวณตามตำแหน่งดวงจันทร์และเวลาท้องถิ่นของแต่ละเมือง ผู้ที่ต้องการทำพิธีจริงควรดูปฏิทิน panchang ของเมืองที่ตัวเองอยู่ หรือสอบถามวัดฮินดูใกล้บ้าน ปัจจุบันยังไม่พบแหล่งใดประกาศฤกษ์สำหรับเวลากรุงเทพฯ โดยเฉพาะ (ข้อมูล ณ 8 พ.ย. 2569)
ทำไมวันดีวาลีเปลี่ยนทุกปี
ดีวาลีไม่ได้ยึดปฏิทินสากลแบบวันที่ตายตัว แต่ยึดปฏิทินจันทรคติของฮินดู โดยวันหลักจะตรงกับคืนเดือนดับ (Amavasya) ของเดือนการติกะ (Kartik) วันที่ในปฏิทินสากลจึงขยับไปมาทุกปี โดยทั่วไปมักตกอยู่ราวปลายเดือนตุลาคมถึงต้นเดือนพฤศจิกายน หลักการคล้ายกับวันลอยกระทงของไทยที่ยึดคืนเพ็ญเดือน 12 ทำให้วันที่ในปฏิทินไม่ซ้ำกันในแต่ละปีเช่นกัน
ตำนานและความเชื่อของเทศกาลดีวาลี
ดีวาลีมีตำนานเบื้องหลังหลายเรื่อง ขึ้นกับภูมิภาคและศาสนา เรื่องที่คนรู้จักมากที่สุดคือการเสด็จกลับสู่กรุงอโยธยาของพระราม และการบูชาพระลักษมีเทวีแห่งความอุดมสมบูรณ์ ทุกเรื่องล้วนเล่าถึงแสงสว่างที่ชนะความมืดเหมือนกัน
การกลับสู่อโยธยาของพระราม
ตามมหากาพย์รามายณะ (ซึ่งคนไทยคุ้นเคยในชื่อรามเกียรติ์) พระรามพร้อมนางสีดาและพระลักษมณ์เดินทางกลับสู่กรุงอโยธยาหลังจากปราบทศกัณฐ์ (ราวณะ) ได้สำเร็จ ชาวเมืองต่างจุดตะเกียงเรียงรายตลอดทางเพื่อต้อนรับและนำทางในคืนที่มืดมิด ภาพตะเกียงนับพันดวงนี้เองกลายเป็นสัญลักษณ์ของดีวาลีที่สืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน
การบูชาพระลักษมี
พระลักษมีเป็นเทวีแห่งโชคลาภ ความมั่งคั่ง และความอุดมสมบูรณ์ ชาวฮินดูเชื่อว่าในคืนดีวาลีพระองค์จะเสด็จเยี่ยมบ้านที่สะอาดและสว่างไสว ครอบครัวจึงนิยมทำความสะอาดบ้าน ประดับไฟ และตั้งโต๊ะบูชาในคืนนั้น ร้านค้าและนักธุรกิจชาวอินเดียจำนวนมากยังถือว่าช่วงนี้เป็นจุดเริ่มต้นใหม่ของการทำมาหากิน
ความหมายในศาสนาซิกข์และเชน
ดีวาลีไม่ได้เป็นของชาวฮินดูเพียงกลุ่มเดียว ชาวซิกข์และชาวเชนก็ฉลองเทศกาลนี้ในช่วงเวลาเดียวกัน แต่ให้ความหมายและรำลึกถึงเหตุการณ์ทางศาสนาที่ต่างกันไปตามความเชื่อของตน เทศกาลนี้จึงเป็นเหมือนจุดนัดพบของหลายศรัทธาภายใต้สัญลักษณ์เดียวกันคือ “แสงสว่าง”
5 วันของเทศกาลดีวาลี 2026
เทศกาลดีวาลีกินเวลาราว 5 วัน โดยวันที่ 3 คือ Lakshmi Puja ซึ่งปีนี้ตรงกับวันอาทิตย์ที่ 8 พ.ย. 2026 ตารางด้านล่างสรุปชื่อวันและความหมายตามที่แหล่งข้อมูลส่วนใหญ่ระบุ (ข้อมูล ณ 8 พ.ย. 2569)
| วันที่ของเทศกาล | ชื่อวัน | วันที่ปี 2026 | สิ่งที่นิยมทำ |
|---|---|---|---|
| วันที่ 1 | Dhanteras (ธันเตรัส) | ศุกร์ 6 พ.ย. | ทำความสะอาดบ้าน เตรียมของใช้สำหรับเทศกาล |
| วันที่ 2 | Naraka Chaturdashi / Choti Diwali | เสาร์ 7 พ.ย. | เรียกว่า “ดีวาลีเล็ก” เริ่มจุดตะเกียงและเตรียมบ้าน |
| วันที่ 3 | Lakshmi Puja (วันดีวาลีหลัก) | อาทิตย์ 8 พ.ย. | บูชาพระลักษมี จุดตะเกียงดิยะทั่วบ้าน จุดดอกไม้ไฟ |
| วันที่ 4 | Govardhan Puja | จันทร์ 9 พ.ย. | พิธีบูชาและถวายอาหารตามธรรมเนียมท้องถิ่น |
| วันที่ 5 | Bhai Dooj | อังคาร 10 พ.ย. | วันแห่งพี่น้อง ครอบครัวมารวมตัวกัน |
หมายเหตุ: วันอื่นนอกจากวันที่ 8 พ.ย. อาจต่างกันตามแหล่งข้อมูลและปฏิทินท้องถิ่น เช่น HinduTone ระบุ Naraka Chaturdashi เป็น 8 พ.ย., Govardhan Puja เป็น 10 พ.ย. และ Bhai Dooj เป็น 11 พ.ย. ขณะที่ชุมชนในสหรัฐอเมริกา อังกฤษ และแคนาดาอาจฉลองเร็วขึ้น 1 วันเพราะความต่างของเขตเวลา หากต้องการวันที่แน่นอนสำหรับพิธีกรรม ให้ยึดปฏิทินของวัดหรือชุมชนในพื้นที่
ประเพณีและคำอวยพรวันดีวาลี
ประเพณีหลักของดีวาลีคือการจุดตะเกียงดิยะ วาดลายรังโกลีหน้าบ้าน ทำความสะอาดบ้าน แบ่งปันขนมหวาน และจุดดอกไม้ไฟ ส่วนคำอวยพรที่ใช้ง่ายที่สุดคือ “Happy Diwali” หรือ “Shubh Deepavali” ซึ่งคนไทยใช้ทักทายเพื่อนชาวอินเดียได้ทันที
ประเพณีที่นิยมทำในวันดีวาลี
- จุดตะเกียงดิยะ (Diya) ตะเกียงดินเผาดวงเล็กใส่น้ำมัน วางเรียงตามหน้าต่าง ประตู และทางเดิน เป็นหัวใจของเทศกาลแห่งแสงสว่าง
- วาดลายรังโกลี (Rangoli) ลวดลายสีสันบนพื้นหน้าบ้าน ทำจากผงสี ข้าว หรือกลีบดอกไม้ เพื่อต้อนรับแขกและสิ่งดีงาม
- ทำความสะอาดและตกแต่งบ้าน มักทำก่อนวันเทศกาลเพื่อเตรียมต้อนรับพระลักษมี
- แจกและแบ่งปันขนมหวาน ครอบครัวนิยมทำขนมหรือซื้อขนมไปฝากญาติ เพื่อนบ้าน และเพื่อนร่วมงาน
- จุดดอกไม้ไฟและพลุ ในหลายพื้นที่ท้องฟ้าจะสว่างไสวตลอดคืน
- สวมเสื้อผ้าใหม่และไปเยี่ยมญาติ ถือเป็นช่วงเวลารวมครอบครัวที่สำคัญที่สุดช่วงหนึ่งของปี
สำหรับคนไทยที่ไปร่วมงาน การแต่งกายสุภาพ สีสดใส และเคารพพื้นที่ศาสนสถาน เช่น ถอดรองเท้าก่อนเข้าวัดฮินดู ก็เพียงพอแล้วสำหรับการร่วมเฉลิมฉลองอย่างให้เกียรติ
คำอวยพรวันดีวาลีที่ใช้ได้
| คำอวยพร | คำอ่านภาษาไทย (โดยประมาณ) | ความหมาย |
|---|---|---|
| Happy Diwali | แฮปปี้ ดีวาลี | สุขสันต์วันดีวาลี |
| Shubh Deepavali | ศุภ ดีปาวลี | ขอให้มีดีปาวลีที่เป็นมงคล |
คำอ่านภาษาไทยในตารางเป็นการทับศัพท์โดยประมาณ หากไม่แน่ใจเรื่องการออกเสียง ใช้ “Happy Diwali” ก็สุภาพและเป็นที่เข้าใจทั่วไป จะต่อท้ายด้วยคำอวยพรภาษาไทยง่ายๆ อย่าง “ขอให้มีความสุขและแสงสว่างตลอดปี” ก็ได้ความรู้สึกอบอุ่นไม่แพ้กัน
ฉลองดีวาลีในไทยที่ไหน
ในกรุงเทพฯ แหล่งฉลองดีวาลีที่รู้จักกันดีคือย่านพาหุรัด หรือ “Little India” โดยปี 2569 มีงาน Amazing Thailand Grand Diwali Festival 2026 ระหว่างวันที่ 20–24 พ.ย. 2569 เข้าชมฟรี ซึ่งจัดหลังวันดีวาลีจริง (8 พ.ย.) ประมาณ 2 สัปดาห์ ไม่ได้ตรงกับวันดีวาลี (ข้อมูล ณ 8 พ.ย. 2569)
งาน Threads of Faith ที่พาหุรัด 20–24 พ.ย. 2569
ตามข้อมูลของ TAT News งาน “Threads of Faith” เป็นส่วนหนึ่งของ Amazing Thailand Grand Diwali Festival 2026 จัดที่ย่านพาหุรัด วันที่ 20–24 พฤศจิกายน 2569 เข้าชมฟรี ไฮไลต์คือพิธีจุดตะเกียงดิยะ วันที่ 24 พ.ย. เวลา 17:00–18:00 น. ซึ่งคืนนั้นยังตรงกับวันลอยกระทง Dev Deepavali และ Gurpurab ทำให้เป็นค่ำคืนที่หลายศรัทธามาบรรจบกัน สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ศูนย์บริการข้อมูลท่องเที่ยว ททท. โทร 1672
ใครวางแผนเที่ยวคืนวันที่ 24 พ.ย. สามารถเช็กวันสำคัญอื่นๆ ของเดือนนี้ได้ที่ วันสำคัญเดือนพฤศจิกายน 2569 ลอยกระทงวันไหน หยุดไหม
ย้อนดูดีวาลีพาหุรัดครั้งแรก
ย่านพาหุรัดเคยจัดงานดีวาลีอย่างเป็นทางการครั้งแรกเมื่อวันที่ 21–23 ตุลาคม 2022 (พ.ศ. 2565) โดยกรุงเทพมหานครร่วมกับ Vishwa Hindu Parishad Thailand และ Indian Association of Thailand จุดเริ่มต้นครั้งนั้นทำให้พาหุรัดกลายเป็นหมุดหมายของคนที่อยากสัมผัสบรรยากาศดีวาลีในเมืองไทย
วัดแขก สีลม
อีกหนึ่งศาสนสถานที่คนไทยคุ้นเคยคือวัดศรีมหามาริอัมมัน หรือ “วัดแขก” ถนนสีลม ซึ่งมีข้อมูลว่าก่อตั้งโดยชุมชนชาวทมิฬราวปี ค.ศ. 1860 เป็นวัดฮินดูที่คนไทยรู้จักกันดี และมักมีผู้ศรัทธามาสักการะในช่วงเทศกาลสำคัญ ผู้ที่ต้องการไปควรตรวจสอบกำหนดการกับทางวัดโดยตรง ใครสนใจเทศกาลฮินดูอื่นที่วัดแขกเพิ่งจัดไป อ่านต่อได้ที่ งานนวราตรี 2569 วัดแขก สีลม แห่วิชัยทัสมิ 20 ต.ค.
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับดีวาลี
รวมคำตอบสั้นๆ สำหรับคำถามที่คนไทยค้นหาบ่อยที่สุดเกี่ยวกับดีวาลี 2026 อ่านจบได้ในไม่กี่นาที
ดีวาลี 2026 ตรงกับวันไหน
ดีวาลี 2026 วันหลัก (Lakshmi Puja) ตรงกับวันอาทิตย์ที่ 8 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งเป็นคืนเดือนดับ Kartik Amavasya ส่วนเทศกาลทั้งหมดกินเวลาราว 5 วัน ประมาณ 6–10 พ.ย. โดยวันอื่นนอกจาก 8 พ.ย. อาจต่างกันตามปฏิทินท้องถิ่น
ดีวาลีเป็นเทศกาลของศาสนาอะไร
ดีวาลีเป็นเทศกาลสำคัญของศาสนาฮินดู และยังได้รับการเฉลิมฉลองโดยชาวซิกข์และชาวเชน ซึ่งแต่ละศาสนาให้ความหมายต่างกันไป แต่มีแก่นร่วมกันคือแสงสว่างที่ชนะความมืด
ดีวาลีกับดีปาวลี (Deepavali) ต่างกันไหม
ไม่ต่างกัน ดีวาลี (Diwali) และดีปาวลี (Deepavali) คือเทศกาลเดียวกัน เพียงแต่เรียกต่างกันตามภาษาและภูมิภาค โดย Deepavali หมายถึงแถวของตะเกียง
วันดีวาลีอวยพรว่าอะไร
คำอวยพรที่ใช้ได้ง่ายที่สุดคือ Happy Diwali หรือ Shubh Deepavali ซึ่งทับศัพท์ภาษาไทยได้ประมาณว่า ศุภ ดีปาวลี หมายถึงขอให้มีดีปาวลีที่เป็นมงคล
ฉลองดีวาลีในไทยได้ที่ไหน
ในกรุงเทพฯ ฉลองได้ที่ย่านพาหุรัด (Little India) ซึ่งปี 2569 มีงาน Amazing Thailand Grand Diwali Festival 2026 วันที่ 20–24 พ.ย. เข้าฟรี พร้อมพิธีจุดตะเกียงวันที่ 24 พ.ย. เวลา 17:00–18:00 น. นอกจากนี้ยังไปสักการะที่วัดแขก สีลม ได้
