World Space Week 2026 หรือสัปดาห์อวกาศโลก จัดขึ้นระหว่างวันที่ 4-10 ตุลาคม 2569 ภายใต้ธีม “Rocket Revolution” (การปฏิวัติจรวด) เป็นสัปดาห์เฉลิมฉลองวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอวกาศที่สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติประกาศให้จัดทุกปีมาตั้งแต่ปี 1999 ปีนี้มีกิจกรรมกว่า 50,000 งานใน 100 กว่าประเทศ ส่วนในไทย คืนวันที่ 4 ตุลาคม ซึ่งตรงกับวันเปิดสัปดาห์นี้พอดี NARIT จัดกิจกรรมชวนดูดาวเสาร์ใกล้โลกที่สุดในรอบปี
ถ้าคุณเห็นคำว่า World Space Week ผ่านตาในโซเชียลช่วงนี้แล้วสงสัยว่ามันคืออะไร เกี่ยวกับเราอย่างไร และธีมจรวดของปีนี้หมายความว่าอะไร บทความนี้สรุปให้ครบตั้งแต่ที่มา ตัวเลขสำคัญ ไปจนถึงวิธีติดตามต่อแบบคนทั่วไป (ข้อมูล ณ วันที่ 8 ต.ค. 2569)
World Space Week คืออะไร มาจากไหน
World Space Week คือสัปดาห์เฉลิมฉลองวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอวกาศระดับโลก ที่สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UN General Assembly) ประกาศให้จัดทุกปีระหว่างวันที่ 4-10 ตุลาคม มาตั้งแต่ปี 1999 จุดประสงค์คือชวนคนทั่วโลกหันมาสนใจว่าอวกาศเกี่ยวข้องกับชีวิตบนโลกอย่างไร
ตลอดกว่า 2 ทศวรรษที่ผ่านมา สัปดาห์นี้กลายเป็นช่วงเวลาที่หน่วยงานด้านอวกาศ โรงเรียน มหาวิทยาลัย ไปจนถึงชุมชนเล็กๆ จัดกิจกรรมของตัวเองพร้อมกันทั่วโลก ไม่ได้มีงานหลักงานเดียวที่ทุกคนต้องไปรวมตัว แต่เป็นเหมือน “ร่มใหญ่” ที่ใครก็จัดกิจกรรมเกี่ยวกับอวกาศภายใต้ชื่อนี้ได้
ฝั่งสหประชาชาติเองมีหน่วยงานที่ดูแลเรื่องอวกาศโดยตรง ได้แก่
- UNOOSA หรือสำนักงานกิจการอวกาศของสหประชาชาติ ซึ่ง UN News อ้างอิงตัวเลขของ World Space Week 2026 จากหน่วยงานนี้
- COPUOS (Committee on the Peaceful Uses of Outer Space) หรือคณะกรรมการว่าด้วยการใช้อวกาศเพื่อสันติ ก่อตั้งปี 1959 ปัจจุบันดูแลประเด็นการจัดการจราจรอวกาศ การประสานงานภารกิจดวงจันทร์ การใช้พลังงานนิวเคลียร์ในอวกาศ และการลดเศษซากอวกาศ
พูดง่ายๆ คือ World Space Week เป็นด้านที่ “สนุกและเข้าถึงง่าย” ของงานอวกาศ ส่วน COPUOS คือด้านที่ “วางกติกา” ให้การใช้อวกาศเป็นไปอย่างสันติและปลอดภัยในระยะยาว
ธีม World Space Week 2026 “Rocket Revolution” หมายถึงอะไร
ธีม Rocket Revolution หรือ “การปฏิวัติจรวด” สื่อถึงการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมยิงจรวด จากที่เคยผูกขาดโดยโครงการรัฐบาลไม่กี่ประเทศ ไปสู่ระบบนิเวศที่หลากหลายของผู้ให้บริการเอกชน ทั้งจรวดที่นำกลับมาใช้ซ้ำได้และผู้เล่นรายใหม่ในวงการ
ลองนึกภาพว่าในอดีต การส่งอะไรสักอย่างขึ้นอวกาศเป็นเรื่องของรัฐบาลไม่กี่ประเทศเท่านั้น แต่วันนี้ภาพนั้นเปลี่ยนไปแล้ว ธีมปีนี้จึงชวนมองการเปลี่ยนแปลงใน 3 มิติหลัก
- ผู้ให้บริการเอกชน – บริษัทเอกชนเข้ามาเป็นผู้ให้บริการยิงจรวด ทำให้ตัวเลือกในการส่งดาวเทียมหรือภารกิจขึ้นอวกาศมีมากขึ้น
- จรวดนำกลับมาใช้ซ้ำได้ (reusable rockets) – แนวคิดที่จรวดไม่ต้องเป็นของใช้ครั้งเดียวทิ้งอีกต่อไป
- ผู้เล่นรายใหม่ – ประเทศ สถาบัน และองค์กรที่ไม่เคยมีบทบาทด้านอวกาศมาก่อน เริ่มเข้ามามีส่วนร่วมได้
ผู้อำนวยการ UNOOSA นางสาว Aarti Holla-Maini กล่าวไว้ในช่วง World Space Week ปีนี้ (แปลใจความ) ว่า ประเทศ สถาบัน และชุมชนมากกว่าที่เคยมีมา วันนี้มีโอกาสใช้อวกาศเพื่อวิทยาศาสตร์ การสำรวจโลก การสื่อสาร และแก้ปัญหาบนโลกจริง ซึ่งสรุปแก่นของธีมปีนี้ได้ชัดเจนที่สุด
สหประชาชาติยังมีโครงการที่สนับสนุนให้การเข้าถึงอวกาศเท่าเทียมขึ้น เช่น
- Access to Space for All
- Global Space Law Project
- Space4Women
- Space4Youth
- KiboCUBE Academy (โครงการดาวเทียมขนาดเล็กสำหรับประเทศกำลังพัฒนา)
สำหรับคนไทย ธีมนี้ใกล้ตัวกว่าที่คิด เพราะไทยเองก็มีดาวเทียมของตัวเองที่กำลังเดินหน้า อ่านต่อได้ที่ ดาวเทียมไทย TSC-1 ผ่านการทดสอบแล้ว พร้อมลุยอวกาศจริง ปี 2570
ตัวเลขสำคัญ World Space Week 2026 ที่ควรรู้
ปีนี้ World Space Week มีกิจกรรมที่จัดขึ้นกว่า 50,000 งาน ใน 100 กว่าประเทศทั่วโลก ตามข้อมูลที่ UN News อ้างอิงจาก UNOOSA และมีการคาดการณ์ว่ามูลค่าเศรษฐกิจอวกาศโลกจะแตะ 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2030 ตารางด้านล่างสรุปตัวเลขหลักไว้ให้ดูง่าย (ข้อมูล ณ วันที่ 8 ต.ค. 2569 ตัวเลขกิจกรรมอาจมีการอัปเดตเพิ่มเติม)
| หัวข้อ | ตัวเลข / ข้อมูล | ที่มา |
|---|---|---|
| ช่วงเวลาจัดงาน | 4-10 ตุลาคม ของทุกปี | UN News, space.com |
| ปีที่ UN ประกาศให้จัด | ปี 1999 | UN News, space.com |
| ธีมปี 2026 | Rocket Revolution (การปฏิวัติจรวด) | UN News, space.com |
| จำนวนกิจกรรมปี 2026 | กว่า 50,000 งาน | UN News อ้างอิง UNOOSA |
| จำนวนประเทศที่ร่วม | 100 กว่าประเทศ | UN News อ้างอิง UNOOSA |
| มูลค่าเศรษฐกิจอวกาศโลกที่คาดการณ์ | 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายในปี 2030 | UN News อ้างอิง UNOOSA |
| หน่วยงาน UN ที่กำกับดูแลด้านอวกาศ | COPUOS ก่อตั้งปี 1959 | UN News |
ตัวเลขที่น่าสนใจที่สุดคือมูลค่าเศรษฐกิจอวกาศ เพราะสะท้อนว่าอวกาศไม่ได้เป็นแค่เรื่องวิทยาศาสตร์อีกต่อไป แต่กลายเป็นอุตสาหกรรมที่มีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งสอดรับกับธีม Rocket Revolution ที่พูดถึงการเข้ามาของภาคเอกชนโดยตรง
ไทยมีกิจกรรมอะไรในช่วงสัปดาห์อวกาศโลกปีนี้
กิจกรรมเด่นของไทยคือคืนวันที่ 4 ตุลาคม 2569 ซึ่งตรงกับวันเปิด World Space Week 2026 พอดี สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร./NARIT) จัดกิจกรรมดูดาวเสาร์ใกล้โลกที่สุดในรอบปี หรือที่เรียกว่า Saturn Opposition เปิดให้ประชาชนดูผ่านกล้องโทรทรรศน์ฟรี
รายละเอียดกิจกรรมดูดาวเสาร์ของ NARIT
- วันที่: คืนวันที่ 4 ตุลาคม 2569 ตั้งแต่เวลา 18:00 น. เป็นต้นไป
- ระยะห่างของดาวเสาร์จากโลก: ประมาณ 1,261 ล้านกิโลเมตร
- สถานที่: จุดสังเกตการณ์หลัก 4 แห่งทั่วประเทศ
- ช่องทางออนไลน์: ไลฟ์สตรีมผ่านเฟซบุ๊ก NARIT ตลอดคืน
- ค่าใช้จ่าย: ฟรี
ไฮไลต์ของคืนนั้นคือภาพจากกล้องโทรทรรศน์ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.7 เมตร ที่หอดูดาวของ NARIT จังหวัดฉะเชิงเทรา ซึ่งบันทึกวงแหวนดาวเสาร์ได้ชัดจนเห็นช่องแคสซีนี (Cassini Division) และวงแหวน A กับ B ได้ชัดเจน เป็นภาพที่หลายสำนักข่าวไทยนำไปเผยแพร่ต่อ
ใครพลาดกิจกรรมคืนนั้นไป ไม่ต้องเสียดาย เพราะท้องฟ้ายังมีปรากฏการณ์ให้ติดตามอีกหลายอย่าง ลองดูวิธีเตรียมตัวดูท้องฟ้ายามค่ำคืนได้ที่ ฝนดาวตกสัปดาห์นี้ ดูที่ไหน กี่โมง ดูยังไงให้เห็นชัด
GISTDA กับงานอวกาศอีกงานในเดือนตุลาคม (คนละงานกัน)
อีกเรื่องที่ควรรู้เพื่อไม่ให้สับสน คือ GISTDA (สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ) ซึ่งเคยจัดงาน “สัปดาห์อวกาศแห่งชาติ” มาก่อน มีกำหนดจัดงานประชุมวิชาการนานาชาติ 10th Global Moon Village Workshop & Symposium ในไทยช่วงปลายเดือนตุลาคม 2569 งานนี้เป็นงานอวกาศสำคัญของไทยในเดือนเดียวกัน แต่เป็นคนละงานกับ World Space Week โดยตรง ส่วนรายละเอียดวันและสถานที่ที่แน่ชัด ยังไม่มีรายละเอียดยืนยันในข้อมูลที่เรารวบรวมไว้ ณ วันที่ 8 ต.ค. 2569
คนทั่วไปมีส่วนร่วมหรือติดตาม World Space Week ต่อได้ยังไง
คนทั่วไปมีส่วนร่วมได้ง่ายๆ ด้วยการติดตามช่องทางของหน่วยงานด้านอวกาศและดาราศาสตร์ เข้าร่วมกิจกรรมดูดาวที่เปิดให้ประชาชน และชวนคนรอบตัวคุยเรื่องอวกาศ ไม่จำเป็นต้องเป็นนักวิทยาศาสตร์ก็ร่วมสัปดาห์อวกาศโลกได้
แนวทางที่ทำได้ทันที
- ติดตามเพจเฟซบุ๊ก NARIT – เป็นช่องทางที่ NARIT ใช้ไลฟ์สตรีมกิจกรรมดูดาว และประกาศกิจกรรมดาราศาสตร์ต่อเนื่อง
- ติดตามข่าวจาก GISTDA – โดยเฉพาะช่วงปลายเดือนตุลาคมที่มีงาน Global Moon Village Workshop & Symposium
- ติดตามข้อมูลจาก UNOOSA และ UN News – สำหรับภาพรวมระดับโลกและธีมประจำปี
- ชวนเด็กๆ ในบ้านหรือนักเรียนทำกิจกรรมเล็กๆ – เช่น ดูดาว คุยเรื่องจรวด หรืออ่านเรื่องราวของนักบินอวกาศด้วยกัน
- ติดตามความคืบหน้าดาวเทียมไทย – อย่างดาวเทียม TSC-1 ที่ผ่านการทดสอบแล้วและเตรียมขึ้นสู่อวกาศจริงปี 2570
สำหรับคนที่อยากเข้าใจมุมมนุษย์ของการสำรวจอวกาศมากขึ้น ลองอ่าน นักบินอวกาศ: สำรวจจักรวาลและความท้าทายที่ไม่รู้จบ เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี ก่อนจะต่อยอดไปสู่เรื่องเทคโนโลยีจรวดตามธีมของปีนี้
สิ่งที่ World Space Week 2026 ต้องการสื่อจริงๆ คืออวกาศไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกแล้ว เมื่อการยิงจรวดไม่ได้ผูกขาดอยู่กับไม่กี่ประเทศ โอกาสของประเทศอย่างไทยและคนรุ่นใหม่ในการเข้ามามีบทบาทก็เปิดกว้างขึ้นตามไปด้วย
FAQ
World Space Week 2026 จัดวันไหน
World Space Week จัดทุกปีระหว่างวันที่ 4-10 ตุลาคม ปี 2026 จึงตรงกับวันที่ 4-10 ตุลาคม 2569 ตามที่สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติประกาศไว้ตั้งแต่ปี 1999
ธีม World Space Week 2026 คืออะไร
ธีมปี 2026 คือ Rocket Revolution หรือการปฏิวัติจรวด สื่อถึงการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมยิงจรวดจากที่เคยผูกขาดโดยรัฐบาลไม่กี่ประเทศ ไปสู่ระบบนิเวศของผู้ให้บริการเอกชน จรวดนำกลับมาใช้ซ้ำได้ และผู้เล่นรายใหม่
World Space Week 2026 มีกิจกรรมทั่วโลกกี่งาน
ปี 2026 มีกิจกรรมที่จัดขึ้นกว่า 50,000 งาน ใน 100 กว่าประเทศทั่วโลก ตามข้อมูลที่ UN News อ้างอิงจาก UNOOSA ข้อมูล ณ วันที่ 8 ต.ค. 2569
ไทยมีกิจกรรมอะไรในช่วง World Space Week 2026
คืนวันที่ 4 ตุลาคม 2569 NARIT จัดกิจกรรมดูดาวเสาร์ใกล้โลกที่สุดในรอบปี เปิดให้ดูผ่านกล้องโทรทรรศน์ฟรีที่จุดสังเกตการณ์หลัก 4 แห่งทั่วประเทศ ตั้งแต่ 18:00 น. พร้อมไลฟ์สตรีมผ่านเฟซบุ๊ก NARIT ตลอดคืน
งาน Global Moon Village ของ GISTDA ใช่งานเดียวกับ World Space Week ไหม
ไม่ใช่ งาน 10th Global Moon Village Workshop and Symposium ที่ GISTDA มีกำหนดจัดในไทยช่วงปลายเดือนตุลาคม 2569 เป็นงานอวกาศสำคัญในเดือนเดียวกัน แต่เป็นคนละงานกับ World Space Week โดยตรง
หน่วยงานใดของ UN ดูแลเรื่องอวกาศ
หน่วยงานกำกับดูแลหลักคือ COPUOS ก่อตั้งปี 1959 ปัจจุบันดูแลการจัดการจราจรอวกาศ การประสานงานภารกิจดวงจันทร์ การใช้พลังงานนิวเคลียร์ในอวกาศ และการลดเศษซากอวกาศ