บทความนี้จะมานำเสนอเกี่ยวกับเรื่อง วันแม่ 12 ส.ค. 69 ห้ามพลาด! เปิด 4 ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ ฝนดาวตก–สุริยุปราคา ชวนครอบครัวเงยหน้ามองฟ้ากันนะคะ สำหรับวันแม่แห่งชาติ 12 สิงหาคม 2569 ปีนี้ นอกจากจะเป็นวันสำคัญที่หลายครอบครัวได้ใช้เวลาร่วมกันแล้วยังตรงกับช่วงที่ท้องฟ้ามีปรากฏการณ์ดาราศาสตร์น่าสนใจ โดยเฉพาะ ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ที่มีช่วงสูงสุดคืนวันที่ 12–13 สิงหาคม และเกิดใกล้เคียงกับ สุริยุปราคาเต็มดวง ในวันที่ 12 สิงหาคม 2569 ทำให้ช่วงนี้เป็นอีกจังหวะที่คนรักท้องฟ้าไม่ควรพลาดกันเลยนะคะ พร้อมแล้วตามมาดูรายละเอียดกันเลยค่ะ
วันแม่ 12 ส.ค. 69 ห้ามพลาด! เปิด 4 ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ ฝนดาวตก–สุริยุปราคา ชวนครอบครัวเงยหน้ามองฟ้า
มีข้อมูลสำคัญที่คนไทยควรรู้ก่อนออกไปชม นั่นคือ สุริยุปราคาเต็มดวงวันที่ 12 สิงหาคม 2569 ไม่สามารถมองเห็นได้จากประเทศไทยนะคะ โดยเส้นทางสุริยุปราคาเต็มดวงพาดผ่านพื้นที่บางส่วนของรัสเซีย กรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ สเปน และโปรตุเกส ขณะที่กรุงเทพฯ ไม่อยู่ในพื้นที่ที่มองเห็นสุริยุปราคาในครั้งนี้ค่ะ
4 ไฮไลต์บนท้องฟ้าที่น่าจับตา
1. ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ ไฮไลต์คืนวันแม่
ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ (Perseids) เป็นหนึ่งในฝนดาวตกที่ได้รับความนิยมมากที่สุดของปีโดยในปี 2569 ช่วงสูงสุดตรงกับ คืนวันที่ 12–13 สิงหาคม และ NARIT ระบุว่าอัตราการตกสูงสุดอาจอยู่ที่ประมาณ 100 ดวงต่อชั่วโมง ภายใต้เงื่อนไขการสังเกตการณ์ที่เหมาะสม
ความพิเศษของปีนี้คือช่วงพีคเกิดใกล้กับ คืนเดือนมืด (New Moon) ทำให้แสงจันทร์รบกวนการมองเห็นน้อยมาก เหมาะกับการออกไปชมดาวตกในสถานที่ที่ท้องฟ้ามืดและปราศจากแสงเมือง
เคล็ดลับ : ไม่จำเป็นต้องใช้กล้องโทรทรรศน์ เพียงหาสถานที่มืด ๆ นอนหรือนั่งมองท้องฟ้าให้กว้างที่สุด และปล่อยให้สายตาปรับเข้ากับความมืดสักระยะ
2. สุริยุปราคาเต็มดวง ปรากฏการณ์ระดับโลก
วันที่ 12 สิงหาคม 2569 จะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงครั้งสำคัญ โดยเส้นทางเงามืดของดวงจันทร์จะพาดผ่านหลายพื้นที่ในซีกโลกเหนือ และเป็นสุริยุปราคาเต็มดวงครั้งแรกที่มองเห็นจากยุโรปแผ่นดินใหญ่ในรอบหลายสิบปี
แต่สำหรับคนไทย ไม่สามารถชมสุริยุปราคาเต็มดวงนี้ด้วยตาเปล่าจากประเทศไทยได้ ดังนั้นหากเห็นโพสต์เชิญชวนว่า “12 ส.ค. 69 คนไทยเตรียมชมสุริยุปราคาเต็มดวง” ควรตรวจสอบพื้นที่ให้ดี เพราะประเทศไทยไม่ได้อยู่ในแนวคราสเต็มดวง
ใครที่อยากชม สามารถติดตามการถ่ายทอดสดจากพื้นที่ที่เกิดปรากฏการณ์แทนได้ค่ะ
3. จันทร์ดับ เปิดทางให้ดูดาวตกชัดขึ้น
อีกหนึ่งปัจจัยที่ทำให้คืนวันที่ 12 สิงหาคมน่าสนใจเป็นพิเศษ คือช่วงที่เกิดฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์จะอยู่ใกล้กับ จันทร์ดับ (New Moon) ซึ่งหมายถึงช่วงที่ดวงจันทร์อยู่ในแนวเดียวกับดวงอาทิตย์เมื่อมองจากโลก และด้านสว่างของดวงจันทร์หันออกจากโลก
ทำให้ท้องฟ้าในช่วงกลางคืนมืดกว่าช่วงที่มีแสงจันทร์สว่าง จึงลดปัญหาแสงจันทร์รบกวนและช่วยเพิ่มโอกาสในการมองเห็นดาวตก รวมถึงวัตถุท้องฟ้าอื่น ๆ ได้ดีขึ้น
อย่างไรก็ตาม การชมฝนดาวตกให้ได้จำนวนมากที่สุดยังขึ้นอยู่กับสภาพอากาศ แสงจากเมือง และตำแหน่งของผู้สังเกตด้วย
4. ดาวเคราะห์ 6 ดวงเรียงตัวบนท้องฟ้ายามรุ่งเช้า
นอกจากฝนดาวตกแล้ว ในช่วงก่อนรุ่งเช้าของวันที่ 12 สิงหาคม ยังมีปรากฏการณ์ที่เรียกกันว่า “ขบวนดาวเคราะห์” หรือการเรียงตัวของดาวเคราะห์ 6 ดวง
ดาวเคราะห์ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ดาวพฤหัสบดี ดาวพุธ ดาวอังคาร ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน ซึ่งจะปรากฏอยู่ในบริเวณเดียวกันของท้องฟ้ายามก่อนพระอาทิตย์ขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าดาวเคราะห์ทั้ง 6 ดวงจะเรียงเป็นเส้นตรงสมบูรณ์แบบ และดาวเคราะห์ทุกดวงก็ไม่ได้สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า โดยเฉพาะดาวยูเรนัสและดาวเนปจูนที่ต้องใช้อุปกรณ์ช่วยสังเกตจึงจะเห็นได้ชัดนะคะ
สำหรับประเทศไทย ผู้ที่ต้องการชมปรากฏการณ์นี้ต้องอาศัยสภาพอากาศที่เปิดโล่งและท้องฟ้าปลอดเมฆ เนื่องจากช่วงฤดูฝนอาจมีเมฆบดบังทัศนวิสัยนั่นเองค่ะ
NARIT ส่งเสริมพื้นที่ “เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด” ในประเทศไทย เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้และการท่องเที่ยวเชิงดาราศาสตร์ โดยมีพื้นที่ดูดาวที่ผ่านการขึ้นทะเบียนในหลายภูมิภาคของประเทศ
วันแม่ปีนี้ เปลี่ยนจากของขวัญเป็น “ช่วงเวลาดี ๆ” กับครอบครัว
วันแม่ไม่จำเป็นต้องเป็นเพียงการมอบดอกมะลิหรือพาแม่ไปรับประทานอาหารนอกบ้านเท่านั้นการชวนกันออกไปนั่งดูดาว ก็เป็นอีกกิจกรรมง่าย ๆ ที่สร้างความทรงจำร่วมกันได้เป็นอย่างดีเลยนะคะ
โดยเฉพาะคืน 12–13 สิงหาคม 2569 ที่ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์เข้าสู่ช่วงสูงสุด หากสภาพอากาศเปิดและเลือกสถานที่ที่ห่างจากแสงไฟในเมือง ก็มีโอกาสได้เห็นดาวตกจำนวนมากบนท้องฟ้านะคะ
ดูดาวให้สนุกและปลอดภัย ต้องเตรียมอะไร ?
- เลือกสถานที่ที่ มืดและปลอดภัย ห่างจากแสงไฟเมือง
- ตรวจสอบพยากรณ์อากาศก่อนออกไปชม
- ฝนดาวตก ไม่จำเป็นต้องใช้กล้องโทรทรรศน์ สามารถดูด้วยตาเปล่าได้
- พกเสื่อหรือเก้าอี้สำหรับนั่ง/นอนชมท้องฟ้า
- หากถ่ายภาพด้วยโทรศัพท์ ควรใช้โหมดถ่ายภาพกลางคืนและตั้งเครื่องให้นิ่ง
- ห้ามมองดวงอาทิตย์โดยตรง โดยเฉพาะช่วงเกิดสุริยุปราคา เพราะอาจทำให้ดวงตาได้รับอันตรายรุนแรง
จะเห็นได้ว่า สำหรับวันแม่ 12 สิงหาคม 2569 นี้ ถือเป็นโอกาสดีที่จะชวนคนในครอบครัวออกจากหน้าจอ แล้วหันมาเงยหน้ามองท้องฟ้าด้วยกัน โดยไฮไลต์สำคัญที่สุดสำหรับคนไทยคือ ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์คืนวันที่ 12–13 สิงหาคม ซึ่งปีนี้มีเงื่อนไขจากแสงจันทร์ที่เอื้อต่อการชมเป็นพิเศษอีกด้วยนะคะ
ส่วน สุริยุปราคาเต็มดวงวันที่ 12 สิงหาคม แม้จะเป็นปรากฏการณ์ระดับโลกที่น่าตื่นตาตื่นใจ แต่ไม่สามารถมองเห็นได้จากประเทศไทย ขณะที่ปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกับประเทศไทยจะเกิดในช่วงใกล้เคียงกัน โดยกรุงเทพฯ อยู่ในกำหนดวันที่ 16 สิงหาคมนี้ค่ะ วันแม่ปีนี้ ลองเปลี่ยนคำว่า “พาแม่ไปเที่ยว” เป็น “พาแม่ไปดูดาว” สักคืนดูนะคะ อาจกลายเป็นความทรงจำธรรมดา ๆ ที่สวยงามและอยู่ในใจไปอีกนานเลยค่ะ